علائم و درمان لخته شدن خون
خطرناک ترین مشکلی که این لخته های خون میتوانند ایجاد کنند کنده شدن آنها از داخل ورید های ساق و حرکت آنها به طرف قلب و ریه است که به آن آمبولی ریوی میگویند.
علائم لخته شدن خون در سیاهرگ های ساق
|
لخته یا ترومبوز خون در ورید های عمقی ساق موجب درد و تورم عضلات
پشت ساق میشود. در لمس متوجه گرم بودن عضلات پشت ساق میشویم. در این بیماران وقتی کف
پا را به سمت بالا میکشیم بیمار درد شدیدی در عضلات پشت ساق احساس میکند. به این درد
علامت هومن Homan’s sign میگویند. تشخیص قطعی لخته شدن خون در ساق با استفاده از نوع
خاصی از سونوگرافی به نام
سونوگرافی داپلر Dpppler ultrasonography انجام میشود.
تورم ساق میتواند نشانه ای از ترومبوز ورید های عمقی باشد
علائم آمبولی ریوی
اگر عارضه به صورت آمبولی ریوی در آید بیمار دچار درد شدید سینه،
تنگی نفس خس خس سینه و خلط خونی میشود. علائم آمبولی ریوی معمولا بطور ناگهانی ایجاد
شده و بیماری که تا چند لحظه قبل حال خوبی داشت به ناگهان دچار علائم فوق شده و دچار
ایست قلبی و مرگ میشود. تشخیص قطعی آمبولی ریه با استفاده از روش های تصویربرداری خاصی
مانند آنژیوگرافی ریوی
و اسکن ریه Perfusion ventilation scan انجام میشود.
پیشگیری از ترومبوز وریدی و آمبولی
مهمترین راه مبارزه با این عارضه اینست که از بروز آن پیشگیری کنیم. مهمترین راه های پیشگیری از این بیماری عبارتست از
- بعد از هرشکستگی، بخصوص شکستگی های اندام تحتانی بیمار نباید مدت زیادی در رختخواب دراز بکشد. وی باید هر چه زودتر از تختخواب بلند شده و راه برود. پس شکستگی بیمار باید طوری درمان شود که بتواند هر چه زودتر از حالت درازکش و استراحت در بستر آزاد شده و راه برود. اگر به هر علتی بیمار تحت عمل جراحی قرار گرفته است باید در اولین فرصت راه اندازی شود.
- اگر به هر علتی امکان راه اندازی زودرس بیمار وجود ندارد باید تشویق شود تا بطور مرتب و دائم زانوی خود را خم و راست کرده و مچ پای خود را بالا و پایین ببرد تا خون را در درون ورید های عمقی ساق خود به جریان بیندازد.
- روش دیگر بستن کیسه های مخصوصی به دور ساق است که به دستگاه های مخصوصی متصل میشود. این کیسه ها مرتبا از هوا پر و خالی میشوند و موجب میگردند تا خون در درون وریدهای عمقی ساق جریان بیشتری داشته باشد.
- در بیمارانی که پزشک معالج میداند احتمال بروز لخته در آنها زیاد است (مانند بیمارانی که دچار آسیب شدید لگن، ران یا ساق شده اند یا کسانی که تحت اعمال جراحی بزرگی در لگن یا ران یا زانو قرار خواهند گرفت، افراد مسن، افراد چاق و ... ) به بیمار داروهایی میدهد تا احتمال لخته شدن خون را کاهش دهد. مهمترین این داروها وارفارین، هپارین و انوکساپارین ( کلکزان) هستند.
درمان ترومبوز وریدی
در صورت بروز ترومبوز یا لخته در وریدهای عمقی ساق درمان با استفاده از داروهای ذکر شده شروع میشود.در صورت بروز آمبولی ریوی، بجز درمان دارویی به بیمار اکسیژن بیشتری برای تنفس میرسانند.
دکتر لیلا بیدکی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی