یکی از شایع ترین دردها در طول زندگی
افراد، سردرد است که کودکان و بالغین را گرفتار میکند. ممکن است سردرد به
تنهایی وجود داشته باشد و یا همراه با برخی علائم دیگر باشد. ممکن است در
مواردی سردرد همراه با گلودرد، سرماخوردگی و یا بیماری های سینوسی و یا
سایر بیماری ها نیز باشد.
در این مقاله مطالبی درباره علل و انواع سردرد شایع آورده شده است.
آیا میدانید شما چه نوع سردردی دارید و علت ایجاد آن چیست؟
در واقع علت ایجاد 95 درصد سردردها، بیماری و یا ناهنجاری های ساختاری
بدن نیست. بلکه علت اصلی را باید در شرایط عادی زندگی مانند استرس، خستگی،
کمبود خواب، گرسنگی، تغییرات هورمون استروژن، تغییرات آب و هوا و یا
وابستگی به کافئین جستجو کرد.
خوشبختانه فقط موارد نادری از سردرد وجود دارند که خطرناک هستند.
علل ایجاد سردرد چیست؟
- الکل، کافئین و سایر موادی که وابستگی در بدن ایجاد میکنند.
- تغییرات میزان مواد شیمیایی در بدن مانند انتقال دهنده های عصبی
-سرفه و یا عطسه
- کم شدن آب بدن
- مشکلات دندانی یا اعمال دندانپزشکی مانند عصب کششی
- خوردن غذاها و یا نوشیدن مایعات سرد
- فشارهای عصبی و عاطفی
- مواجهه با دود و یا بخار مواد شیمیایی مانند مونوکسید کربن
- خستگی چشم
- تب
- قرار گرفتن در ارتفاعات : سطوح پایین اکسیژن میتواند موجب سردرد شود
- فشار خون بالا
- عفونت سینوس ها، مانندسینوزیت یا ایجاد آبسه
- برخی کارهای پزشکی مانند کشیدن مایع مغزی نخاعی
- داروها
- کشیدگی عضلات گردن، عضلات بالاتنه یا عضلات شانه
- عفونت های دستگاه تنفس فوقانی
علل اختصاصیتر ایجاد سردرد کدامند؟
برخی سردردها نیز اختصاصیتر بوده و با علامت دیگری همراه نیستند. مانند سردرد تنشی، سردرد میگرنی و..
در این سردردها بر خلاف تصور بسیاری از افراد، مغز عامل ایجاد سردرد
نیست، بلکه سردرد از عملکر بد عضلات، عروق خونی و اعصاب ناشی میشود؛ برای
مثال اتساع شریان ها و یا انقباض بیش از حد عضلات میتواند عصب های خاص و
حساس در مغز را تحریک کند و در نتیجه سردرد به وجود آید.
هورمون هایی مانند استروژن میتوانند باعث بدتر شدن سردرد شوند.
از
آنجایی که زنان طی دورههای ماهیانه متحمل نوسانات هورمونی در بدن
میشوند، احتمال ایجاد سردرد متوسط تا شدید در زنان دو برابر مردان است و
همچنین بیشتر از مردان به انواع خاص سردرد، مانند میگرن دچار میشوند
سردردهایی که بیشتر شایع هستند
1- سردرد تنشی :
خطرناک نیست، اما مکررا رخ میدهد. سردرد تنشی شایع ترین نوع سردرد است و
اغلب در اثر استرس و فشارهای عاطفی و عصبی ایجاد میشود. بیشتر بالغین این
نوع سردرد را تجربه کردهاند.
این سردرد، دردی ثابت با شدت خفیف تا متوسط دارد که در سراسر سر احساس
میشود، اما در اغلب موارد، درد بیشتر در پیشانی و یا در پشت سر احساس
میشود. سردرد معمولاً با علائم دیگری همراه نیست.
سردرد تنشی ممکن است در بچهها نیز روی دهد، اما بیشتر در بین بالغین
شایع است. تناوب ایجاد سردرد متفاوت است و معمولا چند ساعت به طول
میانجامد.
2- سردرد میگرنی :
حدود یک سوم از کسانی که سردرد میگرنی
دارند، اولین سردردها را در سنین نوجوانی تجربه میکنند. شدت درد متوسط تا
شدید بوده، اغلب اوقات با تهوع همراه است و فرد به نور و صدا حساس میشود.
ممکن است درد در ناحیهی گیجگاهی، چشم ها یا پشت سر باشد و اغلب اوقات
تنها در یک طرف است. ممکن است پیش از سردرد اختلالات بینایی رخ دهد.
میگرن معمولاً از دوران کودکی تا میانسالی رخ میدهد. در بچه ها، میگرن
در میان پسرها کمی شایعتر است اما پس از بلوغ، شیوع میگرن در زنان بیشتر
میشود.
حملهی میگرنی یک روز یا بیشتر به طول میانجامد. در دوران بارداری و سنین بالا، حملات میگرنی کمتر ایجاد میشوند.
3- سردرد مربوط به سینوس ها:
یک سردرد خفیف تا متوسط است که عموماً در صورت، پل بینی، یا در گونهها
احساس میشود و ممکن است همراه با احتقان بینی و یا آبریزش از بینی باشد.
در همهی سنین افراد را گرفتار میکند و به نظر میرسد که افرادی که آلرژی دارند مستعدتر هستند.
این سردرد ممکن است ساعت ها طول بکشد و اغلب یک سردرد فصلی است.
4- سردرد مختلط :
در موارد نادری برخی از انواع سردرد وجود دارند که محققان معتقدند
سردردهای مختلط بوده و علائمی ما بین سردرد تنشی و میگرن دارند. چنین
مواردی وقتی رخ میدهند که علائم و درمان این دو نوع سردرد، در برخی افراد
به خوبی قابل افتراق نیست. برای مثال سردرد تنشیای که بسیار شدید باشد و
درد تیز و ضربان داری داشته باشد، بسیار شبیه به سردرد میگرنی است. به
علاوه هنگامیکه سردرد میگرنی متناوباً روی دهد، درد آن شبیه به سردرد تنشی
احساس خواهد شد.
بنابراین متخصصان باور دارند که سردردهایی که مداوم رخ میدهند ممکن
است سردرد تنشی باشد که به دنبال سردرد میگرنی رخ داده و یا سردرد میگرنی
در زمینهی سردرد تنشی مزمن ایجاد سردرد کرده است. البته مکانیسم ایجاد
کنندهی این دو نوع سردرد، با یکدیگر متفاوت است.
محققان میگویند که سردرد تنشی در اثر سفتشدن و وارد آمدن فشار به
عضلات روی میدهد، در حالی که علت سردرد میگرنی اتساع و التهاب عروق است.
به هر حال اگر میگرن مکرراً رخ دهد میتواند منجر به سفت شدن عضلات شود و
آغازگر یک سردرد تنشی همزمان باشد.
منبع:وبلاگ دکتر دقاق زاده
دکتر لیلا بیدکی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی