104 2

رگ به رگ Sprain شدن یا پیچ خوردن یک مفصل در واقع پاره شدن لیگامان یا رباط اطراف آن مفصل است و علت ایجاد آن اینست که مفصل در وضعیتی قرار میگیرد که لیگامان های اطراف آن تحت کشش زیادی قرار میگیرند و به علت این کشش دچار پارگی میشوند. مثال معمول آن رگ به رگ شدن یا پیچ خوردن مفصل مچ پا است.

در این نوع آسیب با اینکه لیگامان پاره میشود ولی سطوح مفصلی جابجا نشده و دررفتگی ایجاد نشده است. این پارگی لیگامانی ممکن است بسیار خفیف و در حد میکروسکوپی باشد که معمولا به آن لفظ کشیدگی مفصل اطلاق میشود و یا ممکن پارگی وسیع تر بوده و یا حتی لیگامان بطور کامل پاره شود که به آن رگ به رگ شدن یا پیچ خوردگی گفته میشود.

در این نوع آسیب مفصلی، بیمار دچار درد و تورم و گاهی خونمردگی در روی لیگامان و اطراف مفصل میشود. در این عارضه حرکت دادن مفصل همراه با درد است.

اگر مفصل در جهتی حرکت کند که لیگامان آسیب دیده تحت کشش قرار گیرد شدت درد افزایش پیدا میکند. تورم مفصل در رگ به رگ شدن میتواند به علت افزایش مایع مفصلی و یا افزایش آب میان بافتی در اطراف لیگامان آسیب دیده ایجاد شود.

در دررفتگی حتی اگر مایع مفصلی افزایش یابد به علت پاره شدن کپسول مفصل، این مایع از مفصل خارج شده و جذب میشود به همین علت در دررفتگی معمولا تجمع مایع در درون مفصل وجود ندارد ولی در کشیدگی لیگامان ها، به علت تحریک لایه سینوویال که سطح درونی کپسول مفصلی را پوشانده است ترشح مایع مفصلی زیاد شده و به علت محبوس شدن این مایع در درون مفصل در حین معاینه میتوان آنرا لمس کرد.

 

تشخیص رگ به رگ یا پیچ خوردگی شدن

تشخیص رگ به رگ شدن معمولا با استفاده از علائم بالینی است و اگر پزشک معالج دستور تصویربرداری از مفصل را میدهد بیشتر برای بررسی احتمال دیگر آسیب ها مانند نیمه دررفتگی یا شکستگی است. در این عارضه البته میتوان تورم بافت نرم اطراف مفصل را در رادیو گرافی ساده مشاهده کرد.

 برای تفکیک پارگی کامل و ناکامل لیگامان میتوان از رادیوگرافی استفاده کرد به این صورت که پزشک معالج به مفصل نیرویی وارد میکند تا لیگامان آسیب دیده را تحت کشش قرار دهد.( البته این کار دردناک بوده و نیاز است تا قبل از انجام آن به بیمار مسکن داد شود) و سپس از مفصل رادیوگرافی به عمل میاورد. اگر لیگامان پارگی کامل داشته باشد در رادیوگرافی به عمل آمده جابجایی زیاد سطوح مفصلی حتی تا حد نیمه دررفتگی دیده میشود ولی در صورتیکه پارگی لیگامان ناکامل باشد تغییر زیادی در مفصل ایجاد نمیشود.
با استفاده از ام آرآی میتوان شدت آسیب لیگامان را ارزیابی کرد.

درمان رگ به رگ شدن یا پیچ خوردن مفصل

به محض مواجه شدن با یک مفصل که رگ به رگ شده است باید

  • با گذاشتن کیسه حاوی خرده های یخ در اطراف مفصل آنرا سرد کرد تا از افزایش تورم و خونریزی جلوگیری شود
  • مفصل را بالا نگه داشت
  • دور مفصل را با بانداژ ببندیم تا از افزایش تورم ممانعت بعمل آوریم
  • مفصل را حرکت ندهیم
  • به پزشک مراجعه کنیم

برای درمان رگ به رگ شدن یک مفصل در صورت درد شدید، پزشک مفصل را بمدت 3-2 هفته به توسط یک آتل یا گچ بیحرکت میکند تا درد بیمار کاهش یابد و سپس هرچه زودتر حرکات مفصل را شروع کرده تا دچار محدودیت حرکت نشود. در صورتیکه رگ به رگ شدن همراه با درد شدیدی نباشد نشانه آسیب دیدگی کم است. در این مواقع میتوان درمان را با بانداژ ادامه داد بشرط اینکه بیمار بمدت چند هفته فشار زیادی به مفصل آسیب دیده وارد نکند.

اگر درمان رگ به رگ شدن مفصلی به درستی انجام نشود لیگامان ها به درستی ترمیم نیافته و مفصل دچار ناپایداری میشود. این بیماران در آینده دچار رگ به رگ شدن های مکرر میشوند و ممکن است برای درمان این وضعیت اعمال جراحی بازسازی پیچیده مورد نیاز شود. پس عاقلانه است در اولین بار پیچ خوردگی یک مفصل درمان آن به درستی انجام شود.


منبع: ایران ارتوپد