علل و درمان پوکی استخوان

 

علل ابتلا به پوکی استخوان

• کاهش و از بین بردن فعالیت عضو به علت حرکت طولانی مدت.

• رژیمهای غذایی با کمبود مواد پروتئین ، دریافت ناکافی کلسیم ، کمبود ویتامین D و مصرف زیاد کافئین.

• شروع یائسگی: استروژن هورمون زنانه‌ای که از کاهش توده استخوان جلوگیری می‌کند. تولید استروژن در تخمدانها بعد از یائسگی متوقف می‌شود، ‌در نتیجه از دست رفتن توده استخوان تسریع می‌شود. زنانی که یائسگی زودرس دارند (قبل از ۴۵ سالگی)، مانند بانوانی که تخمدانهای آنها با جراحی از بدن خارج شده است، بیشتر در معرض ابتلاء به پوکی استخوان هستند.

• سابقه خانوادگی: وراثت بر میزان استخوانهای شما و سرعت از دست رفتن آنها تاثیر دارند.

• استخوانهای کوچک: بانوانی که دارای استخوانهایی کوچک بوده یا کوتاه قد و یا لاغر هستند به خاطر وجود توده استخوانی کمتر، ‌به بروز پوکی استخوان مستعد‌ترند.

• پیشنیه قومی: بانوان اروپای شمالی یا آسیایی تبار بیشتر در معرض ابتلاء به  پوکی استخوانهستند.

• بعضی بیماریها: بیماریهایی نظیر تیروئید، کلیه و برخی سرطانها ممکن است به  پوکی استخوان منتهی شوند.

• تجویز بعضی داروها به مدت طولانی مثل کورتیکواستروئیدها.

 درد در استخوان ها یکی از علائم پوکی استخوان می تواند باشد و این درد وقتی ایجاد میشود که استخوان دچار شکستگی میگردد. 

شیوه درمان پوکی استخوان

در صورت مشخص بودن علت استئوپروز باید آن را درمان کرد. هدف از درمان ، جلوگیری از پیشرفت بیماری و کمک به بهبود آن می‌باشد. تغییر در رژیم غذایی ، مواد پروتئینی ، کلسیم مکمل ، املاح و ویتامین‌ها و مخصوصا ویتامین D باید، مقدار کافی از راه غذایی و دارویی به این بیماران داده شود.

کلسی تونین ، از دست دادن استخوان را مهار می‌کند. تجویز استروژن یا استروژن همراه با پروژسترون و اندروژن و املاح فلوئور در درمان این بیماران موثر است.

اگر چه از علایم هشدار دهنده مهم در شما بروز نکرده باشد، ممکن است مبتلا به  پوکی استخوان  شده باشید. گرچه پوکی استخوان را نمی‌توان بطور قطعی درمان کرد، ولی درمان نسبی آن امکانپذیرست.

 

 

 

درمان پوکی استخوان با ورزش

پوکی استخوان یکی از شایع ترین اختلالات متابولیک استخوان می باشد که پس از آرتریت دومین عامل مرگ ومیر در سنین بالا محسوب می شود. درهر دو جنس پس از ۵۰ ۴۰ سالگی بافت استخوانی به آهستگی و با سرعت ۰/۵ تا ۰/۳ درصد در سال تحلیل می رود که در زنان یائسه میزان این تحلیل بالاتر می باشد.

پوکی استخوان یک بیماری بی سر و صدا و با سیری پیشرفته و آرام می باشد که پس از پیشرفت، منجر به ظهور علائم و مشخصات تحلیل استخوانی می گردد. شایع ترین مشخصه این بیماری، شکستگی های خود به خودی در نقاط مختلف بدن است که باعث از کار افتادگی و ایجاد مشکلات بعدی برای این گونه بیماران می شود.

پوکی استخوان و تاثیر سن و جنس

بهترین زمان برای اینکه استخوان های بدنمان را قوی کنیم زمان نوجوانی یعنی بین 20-10 سالگی است. استخوان ها در سنین 30-20 سالگی هم قویتر میشوند ولی در سالهای بعد از سی سالگی تراکم استخوان های بدن شروع به کاهش میکند. مصرف سیگار و الکل این روند کاهش تراکم استخوان را تسریع میکند.

حفظ تراکم استخوان برای زنان اهمیت بیشتری از مردان دارد چون تراکم استخوانهایشان نسبت به مردان در سنین پایین تری شروع به کاهش میکند، حتی وقتی استخوان هایشان حداکثر تراکم را دارند باز هم تراکم آنها از مردان کمتر است.

بارداری و شیردهی ممکن است تراکم استخوان خانمها را کاهش دهد. تراکم استخوان در سنین بعد از یائسگی باز هم کاهش بیشتری پیدا میکند. بهترین راه برای حفظ تراکم استخوان در خانم ها انجام فعالیت های بدنی منظم است. بهترین این ورزش ها آنهایی هستند که در حالت ایستاده انجام میشوند و در هنگام انجام آنها استخوان ها و عضلات در مقابل نیروی جاذبه کار انجام میدهند.

 ورزش برای پیشگیری از پوکی استخوان

بهترین فعالیت های بدنی و ورزشی برای بدن عبارتند از دویدن، جهیدن، کوه نوردی، ورزش های تیمی مثل فوتبال، بسکتبال و والیبال، ورزش های آئروبیک، تنیس و دیگر ورزش های با راکت، اسکی، اسکیت و ورزش های رزمی.

گرچه شنا و دوچرخه سواری برای سیستم قلبی و عروقی بسیار مفیدند ولی استخوان ها را خوب تقویت نمیکنند. باید روزی حداقل نیم ساعت و هفته ای حداقل چهار روز ورزش کرد. البته ورزش بجز تقویت استخوان ها موجب افزایش قدرت عضلانی، بهتر شدن هماهنگی بین حرکات، بهبود عملکرد سیستم قلبی عروقی، بهبود وضع روحی و بسیاری منافع دیگر هم میشود.

منبع:ایران ارتوپد.گیلان

باورهاي غلط درباره پوكي استخوان

درمان پوكي استخوان فقط دارو نيست البته در مراحل بعدي دارو هم داده مي‌شود اما براي جلوگيري از پوكي استخوان بايد از تغذيه مناسب در دوران كودكي و نوجواني و ورزش استفاده كرد و در صورت شناسايي پوكي استخوان مي‌توان از دارو براي درمان بهره برد.

فارس: مدير گروه طب فيزيكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي باورهاي غلط درباره پوكي استخوان را تشريح كرد و گفت: برخي تصور مي‌كنند پوكي استخوان با درد همراه است در حالي كه اين بيماري تا زماني كه به شكستگي منجر نشود، ايجاد درد نمي‌كند.

سيدمنصور رايگاني، درباره باورهاي غلط در زمينه پوكي استخوان اظهار داشت: پوكي استخوان از بيماري‌‌هايي است كه در اكثر موارد وابسته به جنس و سن است و به عنوان يكي از عوارض پيري محسوب مي‌شود. البته در موارد ديگر بيماري‌هاي زمينه‌اي و مصرف داروها هم مي‌تواند موجب اين عارضه شود.

وي افزود: معمولاً زنان بيشتر از مردان به اين بيماري مبتلا مي‌شوند ولي علائم و عوارض هر دو جنس مانند هم است.

رايگاني تصريح كرد: مهمترين عارضه پوكي استخوان شكستگي استخوان است و شايع‌ترين استخوان‌هايي كه دچار شكستگي مي‌شود ستون فقرات، مفصل مچ دست و استخوان ران است.

وي ادامه داد: برخي بيماران تصور مي‌كنند پوكي استخوان با ايجاد درد همراه است در حالي كه اينگونه نيست و اين بيماري تا زماني كه به ضايعه شكستگي منجر نشود ايجاد درد نمي‌كند.

رايگاني اضافه كرد: همچنين برخي تصور مي‌كنند چاقي يا اضافه وزن منجر به پوكي استخوان مي‌شود در حالي كه برعكس است و پوكي استخوان در افراد چاق نسبت به افراد لاغر كمتر است. البته چاقي بيماري‌هاي ديگري مانند آرتروز را موجب مي‌شود.

مدير گروه طب فيزيكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي ادامه داد: بعضي از بيماران فكر مي‌كنند بايد فرد از يك سن بگذرد تا به پوكي استخوان مبتلا شود در حالي كه ممكن است اين بيماري از سنين پايين آغاز شود.

وي افزود: پوكي استخوان ممكن است با عكس معمولي يا ام‌آر‌آي شناسايي نشود و اين را بايد در نظر داشت كه زماني پوكي استخوان با عكس معمولي شناسايي مي‌شود كه 30 تا 40 درصد از استحكام استخوان كم شده باشد و كمتر از آن را بايد با سنجش تراكم شناسايي كرد.

رايگاني گفت: ‌درمان پوكي استخوان فقط دارو نيست البته در مراحل بعدي دارو هم داده مي‌شود اما براي جلوگيري از پوكي استخوان بايد از تغذيه مناسب در دوران كودكي و نوجواني و ورزش استفاده كرد و در صورت شناسايي پوكي استخوان مي‌توان از دارو براي درمان بهره برد.

مدير گروه طب فيزيكي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي خاطرنشان كرد: عارضه اصلي پوكي استخوان شكستگي است كه به منظور مبارزه با آن مي‌توان از روش‌هاي جلوگيري از افتادگي مانند پوشش مناسب و استفاده از كفش مناسب و ورزش‌هاي كه عضلات را تقويت مي‌كنند و همچنين بهسازي محيط استفاده كرد.

وي گفت: پوكي استخوان معمولاً در مردان بالاي 60 سال و در زنان بالاي 55 سال اتفاق مي‌افتد.


منبع:دکتر بیژن فروغ