تغذیه مناسب برای کنترل فشارخون

میوه ای برای کنترل فشارخون

پرفشاری خون که یکی از بیماری های شایع و کشنده در عصر حاضر می باشد، به فشارخون بالاتر از 14 بر روی 9 اطلاق می شود.

تحقیقات نشان می دهند که انگور از پرفشاری خون پیشگیری نموده و به سلامت قلب و عروق کمک می کند.
در این بررسی که در موسسه تحقیقاتی سلامت قلب در دانشگاه میشیگان انجام شد، انواع انگور سبز، قرمز و بنفش مورد مطالعه قرار گرفتند و مشخص شد که این میوه در پیشگیری از بیماری های قلبی- عروقی نقش موثری ایفا می کند.

برای انجام این تحقیق رژیم غذایی موش های آزمایشگاهی به مدت 18 هفته تحت کنترل قرار گرفت. نتایج نشان داد در موش هایی که روزانه انگور مصرف کرده بودند، فشارخون کاهش یافته و عملکرد سیستم قلبی- عروقی با بهبود قابل ملاحظه ای همراه بوده است. این اثر به ترکیباتی موسوم به فلاونوئید که به وفور در انگور و سایر میوه ها و سبزیجات یافت می شود، نسبت داده شده است. علاوه بر میوه ها و سبزیجات، کاکائو، قهوه و چای سبز نیز حاوی فلاونوئیدها می باشند.

پرفشاری خون که یکی از بیماری های شایع و کشنده در عصر حاضر می باشد، به فشارخون بالاتر از 14 بر روی 9 اطلاق می شود.

اصلاح شیوه زندگی به معنی پیروی از الگوی تغذیه مناسب، پیشگیری از چاقی، ورزش و تحرک مداوم و منظم، پرهیز از مصرف سیگار و الکل و مدیریت استرس، مهم ترین گام در پیشگیری و کنترل بیماری پرفشاری خون به شمار می رود.

علت فشارخون

 فشارخون

   فشارخون عبارت از نيرويي است كه در اثر برخورد خون با ديواره سرخرگها بوجود مي‌آيد و سپس جريان خون از قلب به قسمت‌هاي ديگر بدن مي‌شود.

   هنگامي‌كه قلب منقبض مي‌شود باعث تلمبه شدن خون به داخل سرخرگ‌هاي بزرگ بدن مي‌شود كه فشار سيستول مي‌نامند. و هنگامي‌كه قلب شل و منبسط مي‌شود مي‌شود فشار خون به حداقل مي‌رسد كه به آن فشار دياستول گويند.

   يكي از مهمترين راه ارزيابي سلامت اندازه‌گيري فشارخون است، هر چه فرد فشارخون بالايي داشته باشد خطر ابتلاء به بيماري‌هاي مختلف افزايش مي‌يابد.

 علل ایجاد فشار خون

 دلایل قطعی افزایش فشار خون هنوز شناخته نشده اند اما بر اساس تحقیقات چندین عامل که در ادامه مطلب می آیند ممکن است که در این افزایش نقش داشته باشند

سیگار کشیدن

داشتن اضافه وزن

نداشتن فعالیت فیزیکی

رژیم غذایی پر نمک

مصرف مشروبات الکلی

استرس و اضطراب

  سن بالا

عوامل ژنتیکی

سابقه خانوادگی فشار خون بالا

بیماری کلیوی مزمن

اختلالات غدد فوق کلیوی و تیروئید

 علایم فشار خون

متاسفانه در بیشتر اوقات فشار خون بالا هیچ علامت و نشانه ای از خود نشان نمی دهد. در حقیقت یک سوم از کسانی که به افزایش فشار خون مبتلا هستند از بیماری شان هیچ اطلاعی ندارند. تنها راه قطعی برای این که شما را از وضعیت فشار خونتان با خبر کند کنترل مداوم آن به وسیله پزشک است.
اگر فشار خون شما به طور ناگهانی خیلی بالا برود می تواند باعث ایجاد علایمی شود که هر کدام از آن ها یک زنگ خطر جدید برای شما هستند. علایمی مانند:

 سردرد شدید

 سر گیجه

  مشکلات بینایی

 درد قفسه سینه

  تنفس سخت

 ضربان قلب نا منظم

وجود خون در ادرار

 پيشگيري از  فشارخون بالا

1-كم كردن وزن و رساندن آن به حد مطلوب

2-كاهش چربي غذا چربي گوشت و پوست مرغ قبل از پخت، از آنها جدا شود.

3-كم كردن مصرف نمك

4-حبوبات مانند: عدس، نخود، و لوبيا و سبزي بيشتر مصرف شوند.

 5-مصرف مواد قندي مانند قند و شكر، بستني، شيريني و بطور كلي هر ماده غذايي كه در تهيه آن شكر به كار رفته است و نيز مصرف مواد نشاسته‌اي مانند نان، برنج، سيب‌زميني و ماكاروني كاهش يابد. زيرا زيادي اين مواد در بدن به چربي تبديل مي‌گردد.

6- فعاليت‌هاي بدني و ورزش مستمر انجام شود.

ساده ترين و عملي ترين ورزش نيم ساعت پياده‌روي در روز است.

7- از استعمال دخانيات پرهيز شود.

8- لازم است افراد سالم حداقل سالي يكبار فشارخون خود را اندازه‌گيري كنند زيرا فشار خون بالا در اغلب موارد فاقد هر گونه علامتي مي‌باشد.

9- افراد داراي فشار خون بالا لازم است زير نظر پزشك معالج خود، به طور منظم فشارخون خود را اندازه‌گيري كرده و هر 6 ماه يكبار آزمايش چربي، قند، اوره، اسيد اوريك خون و آزمايش كامل ادرار را انجام دهند.

منبع: پزشکان و زیست وآزمایشگاه

فشار خون بالا و راههاي پيشگيري از آن

تعريف فشارخون

  فشارخون عبارت از نيرويي است كه در اثر برخورد خون با ديواره سرخرگها بوجود مي‌آيد و سپس جريان خون از قلب به قسمت‌هاي ديگر بدن مي‌شود.

   هنگامي‌كه قلب منقبض مي‌شود باعث تلمبه شدن خون به داخل سرخرگ‌هاي بزرگ بدن مي‌شود كه فشار سيستول مي‌نامند. و هنگامي‌كه قلب شل و منبسط مي‌شود مي‌شود فشار خون به حداقل مي‌رسد كه به آن فشار دياستول گويند.

   يكي از مهمترين راه ارزيابي سلامت اندازه‌گيري فشارخون است، هر چه فرد فشارخون بالايي داشته باشد خطر ابتلاء به بيماري‌هاي مختلف افزايش مي‌يابد.

 بيماري فشارخون بالا

   فشارخون بالا يكي از شايع‌ترين اختلالات گردش خون مي‌باشد. اين بيماري از جمله بيماري‌هايي است كه عوارض زيادي دارد: مهمترين آنها اختلالات بينايي، كليوي، مغزي و قلبي مي‌باشد. در صورتي‌كه فشارخون بالا درمان نشود در بيشتر موارد منجر به مرگ مي‌گردد.

   برخلاف تصور نمي‌توان بالابودن فشارخون را در خود احساس كرد، تنها راه پي بردن بالا بودن فشارخون اندازه‌گيري آن است. بالاترين حد قابل قبول فشارخون در افراد سالم 14 ميلي متر جيوه روي 9ميلي‌متر جيوه است.

 علت فشارخون بالا

   بيماري فشارخون بالا مي‌تواند به دليل بيماري‌هاي كليه، غدد، ناهنجاري‌هاي عروقي باشد. اما در 90درصد بيماران علت مشخصي براي بالا بودن فشارخون وجود ندارد.

 علائم فشارخون بالا

   اين بيماري مي‌تواند سالها بدون علامت باشد و يا ممكن است با علائمي مانند درد ناحيه پس سر، بخصوص صبح‌ها هنگام بيدار شدن از خواب، سرگيجه ،  وزوز گوش، خستگي، تپش قلب و تنگي نفس همراه باشد. علائمي مانند تنگي نفس شبانه، خواب آلودگي و اغما در موارد حاد بيماري ديده‌ مي‌شود.

 علائم مؤثر در تشديد فشارخون بالا

   اگرچه در اكثر موارد علت فشارخون بالا مشخص نيست ولي عوامل زير در تشديد بيماري مؤثر هستند:

• ديابت (بيماري قند)

• سابقه فاميلي

• فشارهاي عصبي

• چاقي

• افزايش چربي خون

• استعمال دخانيات

• نداشتن فعاليت بدني و ورزش

 راه‌هاي پيشگيري از ابتلا به فشارخون بالا

1- كم كردن وزن و رساندن آن به حد مطلوب

2- كاهش چربي غذا چربي گوشت و پوست مرغ قبل از پخت، از آنها جدا شود.

• مصرف زرده تخم مرغ حداكثر به 3 عدد در هفته محدود شود.

• مصرف دل و قلوه، كله پاچه و مغز محدود شود.

• به جاي سرخ كردن موادغذايي از روش كباب كردن، آب پز كردن يا بخار پز كردن ، و از فر يا تنور جهت پخت موادغذايي استفاده گردد.

3- كم كردن مصرف نمك

4- حبوبات مانند: عدس، نخود، و لوبيا و سبزي بيشتر مصرف شوند.

5- مصرف مواد قندي مانند قند و شكر، بستني، شيريني و بطور كلي هر ماده غذايي كه در تهيه آن شكر به كار رفته است و نيز مصرف مواد نشاسته‌اي مانند نان، برنج، سيب‌زميني و ماكاروني كاهش يابد. زيرا زيادي اين مواد در بدن به چربي تبديل مي‌گردد.

6- فعاليت‌هاي بدني و ورزش مستمر انجام شود.

ساده ترين و عملي ترين ورزش نيم ساعت پياده‌روي در روز است.

7- از استعمال دخانيات پرهيز شود.

8- لازم است افراد سالم حداقل سالي يكبار فشارخون خود را اندازه‌گيري كنند زيرا فشار خون بالا در اغلب موارد فاقد هر گونه علامتي مي‌باشد.

9- افراد داراي فشار خون بالا لازم است زير نظر پزشك معالج خود، به طور منظم فشارخون خود را اندازه‌گيري كرده و هر 6 ماه يكبار آزمايش چربي، قند، اوره، اسيد اوريك خون و آزمايش كامل ادرار را انجام دهند.

فشار خون بالا؛ علائم، علل و عوامل خطر

در ابتدا باید بدانید که این امکان وجود دارد که فرد بدون داشتن هیچ علائمی سال های سال مبتلا به فشار خون بالا (هیپرتانسیون) باشد. فشار خون بالایِ کنترل نشده، خطر ابتلا به بیماری های جدی مانند سکته وحکله قلبی را افزایش می دهد. فشار خون با میزان خونی که توسط قلب پمپ می شود و مقدار مقاومت ایجاد شده در برابر جریان خون توسط شریان ها  تعریف می شود. هرچه میزان خون بیشتری توسط قلب پمپ شود و هرچه شریان ها باریک تر و تنگ تر باشند فشار خون بالاتر خواهد بود.

معمولاً فشار خون بالا بعد از سال های طولانی زندگی ایجاد می شود و در نهایت تقریباً همه به آن مبتلا خواهند شد. خوشبختانه فشار خون بالا را می توان به آسانی تشخیص داد و بعد از این که فرد متوجه شد دچار فشارخون بالا است می تواند با پزشک خود در جهت کنترل آن همکاری کند.

گرچه همه افراد برای زنده ماندن نیاز به فشار خون دارند به اصطلاح به فشار خون بالا، فشار خون گفته می شود.

علائم

بیشتر افراد مبتلا به فشار خون بالا حتی زمانی که فشار سنج، میزان خطرناکی را نشان می دهد، هیچ نوع علائم و یا نشانه ای از این بیماری ندارند. گرچه تعداد کمی از افراد مبتلا به فشار خون بالا دچارسر درد، سرگیجه و یا مقدار کمی خون دماغ می شوند ولیکن این علائم تا زمانی که فشار خون بالا به سطح پیشرفته و یا حتی تهدید کننده نرسد، ظاهر نمی شوند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

خیلی از افراد تصور می نمایند که تا زمانی که دچار علائم فشار خون بالا نشده اند نیازی به مراجعه به پزشک جهت چک کردن فشار خون ندارند. توصیه آن است که بعد از سن 20 سالگی از پزشک خود بخواهید که فشار خون شما را هر دو سال یک بار اندازه گیری کند. در صورتی که قبلاً مبتلا به فشار خون بالا و یا سایر فاکتورهای خطر بیماری قلبی بوده اید، پزشک شما دفعات بیشتری از اندازه گیری را توصیه خواهد کرد. فشار خون کودکان 3 سال به بالا نیز معمولاً به عنوان قسمتی از بررسی های سالانه اندازه گیری می شود.

چنان چه پزشک خود را به طور منظم ملاقات نمی کنید ولی در عین حال نگران میزان فشار خون خود هستید، می توانید جهت پایش آن به مراکز بهداشتی موجود در سطح شهر مراجعه کنید و یا از دستگاه های موجود در مراکز مختلف شهری استفاده نمایید ولی معمولاً این دستگاه ها دقیق عمل نمی کنند و ممکن است نتایج دقیقی را به شما ندهند.

علل

دو نوع فشار خون بالا وجود دارد:

فشار خون اولیه: در 90 تا 95 درصد از بزرگسالان مبتلا به فشار خون بالا، علت مشخصی وجود ندارد. این نوع فشار خون را فشار خون اولیه می نامند که به صورت تدریجی بعد از چندین سال به وجود می آید.

فشار خون ثانویه: 5 تا 10 درصد بقیه ی موارد فشار خون بالا تحت شرایط و علل زیر ایجاد می گردند. این نوع از فشار خون بالا را فشار خون ثانویه می نامند که ناگهانی ایجاد می شود و نسبت به نوع اولیه، فشار خون شدیدتری را سبب می شود. شرایط گوناگون و مصرف داروهای مختلف می توانند منتهی به فشار خون بالا شوند که عبارت هستند از:

* مشکلات کلیوی

* تومورغده فوق کلیه

* نقص مادرزادی قلب

* داروهای خاصی مانند داروهای جلوگیری از بارداری، داروهای ضد احتقان، داروهای مُسکنی که به صورت آزاد فروخته می شوند و برخی داروهای تجویزی دیگر.

* داروهای غیر قانونی مانند کوکایین و آمفتامین.

عوامل خطر

فاکتورهای خطر بسیار زیادی برای فشار خون بالا وجود دارد.

برخی از آن ها را شما نمی توانید کنترل کنید. فاکتورهای خطر این بیماری عبارت هستند از:

* سن: خطر فشار خون بالا با افزایش سن ارتباط مستقیم دارد. در اوایل سن میان سالی فشار خون بالا در مردان معمول است. در زنان نیز این بیماری بعد از یائسگی معمول می شود.

* نژاد: فشار خون بالا در سیاه پوستان رایج تر است و در آن ها در سنین پایین تری از سفید پوستان گسترش می یابد. عوارض جدی فشار خون بالا نیز مانند سکته و حمله قلبی در سیاه پوستان معمول تر است.

* سابقه خانوادگی: فشار خون بالا بیشتر در اعضاء یک خانواده و به صورت خانوادگی نمایان می شود.

دیگر عوامل خطر فشار خون بالا که قابل کنترل هستند، عبارتند از:

* چاقی یا اضافه وزن: هرچه شما بیشتر دچاراضافه وزن باشید، به خون بیشتری برای رساندن اکسیژن و مواد مغذی به بافت های بدن تان نیاز دارید و هنگامی که حجم خون گردشی در رگ های شما افزایش می یابد فشار وارده بر دیواره های عروقی نیز افزایش می یابد.

* عدم تحرک: افرادی که تحرک ندارند ضربان قلب بیشتری دارند. هرچه ضربان قلب بیشتر باشد یعنی در هر انقباض، قلب سخت تر کار می کند و فشار قوی تر بر شریان ها اعمال می شود. کمبود فعالیت بدنی خطر چاقی و اضافه وزن را نیز افزایش می دهد.

* استعمال دخانیات: نه تنهااستعمال دخانیات بلافاصله پس از مصرف به صورت موقتی فشار خون را بالا می برد بلکه مواد شیمیایی موجود در دخانیات به  سطوح دیواره شریانی آسیب وارد می کنند و منجر به باریک شدن شریان ها و افزایش فشار خون می شوند.

* نمک(سدیم) فراوان در غذاها: مصرف زیادسدیم باعث نگه داری مایعات در بدن می شود که منجر به افزایش فشار خون می گردد.

* پتاسیم کم در غذاها: پتاسیم به حفظ تعادل سدیم در سلول های بدن کمک می کند. چنان چه پتاسیم کافی دریافت نکنید، سدیم بالایی در خون انباشته می شود.

* مصرف بسیار پایین ویتامین D: مصرف کم ویتامین دیدر رژیم غذایی می تواند منتهی به فشار خون بالا شود. ویتامین D در تولید آنزیمی توسط کلیه که فشار خون را تحت تاثیر قرار می دهد نقش دارد.

* مصرف الکل: نوشیدن الکل به صورت مداوم به قلب آسیب می رساند. مصرف گاه به گاه الکل نیز به صورت موقتی فشار خون را افزایش می دهد چرا که منجر به ترشح هورمن هایی می شود که جریان خون و ضربان قلب را افزایش می دهد.

* استرس: سطح بالای استرس می تواند به صورت ناگهانی و موقتی فشار خون را افزایش دهد. چنان چه سعی دارید با پُرخوری، مصرف الکل و یا استعمال دخانیات بر استرس خود غلبه کنید، تنها مشکلات خود را با فشار خون بالا افزایش خواهید داد.

* بیماری ها و شرایط خاص: برخی شرایط مزمن نیز خطر فشار خون بالا را افزایش می دهد مانند کلسترول بالا، دیابت، بیماری کلیه و تنگی نفس هنگام خواب. 

گاهی اوقات بارداری نیز می تواند منجر به فشار خون بالا شود.

اگر چه فشار خون بالا در بین بزرگسالان رایج است ولی کودکان نیز در معرض این بیماری قرار دارند. در برخی کودکان فشار خون بالا نیز به دلیل مشکلاتی مانند بیماری قلبی و یا بیماری های کلیوی به وجود می آید. در تعداد رو به افزایشی از کودکان، شیوه زندگی غلط مانند رژیم غذایی ناسالم و عدم فعالیت بدنی منجر به فشار خون بالا می شود.

منبع: تبیان