درمان پوکی استخوان با ورزش

پوکی استخوان یکی از شایع ترین اختلالات متابولیک استخوان می باشد که پس از آرتریت دومین عامل مرگ ومیر در سنین بالا محسوب می شود. درهر دو جنس پس از 50 - 40 سالگی بافت استخوانی به آهستگی و با سرعت 0/5 تا 0/3 درصد در سال تحلیل می رود که در زنان یایسه میزان این تحلیل بالاتر می باشد. پوکی استخوان یک بیماری بی سر و صدا و با سیری پیشرفته و آرام می باشد که پس از پیشرفت، منجر به ظهور علایم و مشخصات تحلیل استخوانی می گردد. شایع ترین مشخصه این بیماری، شکستگی های خود به خودی در نقاط مختلف بدن است که باعث از کار افتادگی و ایجاد مشکلات بعدی برای این گونه بیماران می شود.

● ورزش درمانی

دو مکانیسم جداگانه یعنی فعالیت عضلانی و تحمل وزن در حفظ تراکم استخوان طبیعی اهمیت دارد. در افراد طبیعی و سالم که مدتی استراحت مطلق داشته اند، انجام تمرینات در وضعیت خوابیده و روی یک دوچرخه ثابت هیچ تاثیری در کاهش تحلیل کلسیم نداشته است. تحلیل مواد معدنی استخوان در فضانوردان در زمان سفرهای فضایی گزارش شده است. حتی در زمانی که برنامه شدید ورزشی را نیز اجرا نموده اند. تحمل وزن اگر چه مفید و لازم است ولی به تنهایی کافی نیست.

بنابر این اعمال نیروی فشارنده کافی به استخوان و تحریک فعالیت عضلات مربوطه برای جلوگیری از تحلیل استخوانی لازم است. یعنی ترکیبی از فعالیت های تحمل وزن و تقویتی می تواند تراکم استخوانی را افزایش دهد ولی این ورزش ها، هم باید شدید بوده و هم باید به طور مداوم انجام شود که این برنامه شاید برای یک فرد جوان یا میانسال برای پیشگیری از پوکی استخوان در سنین بالا مفید و عملی باشد ولی اکثرا برای افراد مسن که دارای پوکی استخوان هم می باشند، غیرعملی می باشد.

این بیماران اکثرا یک برنامه ورزشی آهسته و تدریجی شامل تمرینات هوازی و ورزش های ایروبیک را بهتر تحمل می کنند. به طورمثال پیاده روی به عنوان مطمین ترین و عملی ترین فعالیت تحمل وزن برای افراد مسن توصیه می شود. به طور کلی در باره نقش ورزش در پیشگیری و درمان پوکی استخوان بایستی به موارد زیر توجه داشت؛

1) فعالیت فیزیکی در سال های رشد به بالا رفتن بالقوه حد اکثر تراکم استخوان کمک می کند

2) ورزش تاثیر استروژن یا دیگر درمان های دارویی را که برای پیشگیری از تحلیل استخوانی در خانم های یایسه به کار می رود بیشتر می کند ولی به تنهایی جایگزین خوبی برای آنها نیست

3) ورزش علاوه بر اینکه می تواند تحلیل استخوانی وابسته به سن را در افراد مسن کاهش دهد، هدف های دیگری را هم دنبال می کند که عبارتند از افزایش قدرت، کاهش احتمال سقوط ، به تعویق انداختن ناتوانی و ضعف که با بالارفتن سن ایجاد می شود، کم کردن علایم بیماری و افزایش عملکرد و کیفیت زندگی

4) یک برنامه ورزشی برای افراد مسن باید عملی و اختصاصی باشد، هر بیمار به اندازه کافی در باره ارزش برنامه ورزشی آموزش دیده و اهداف برنامه باید عملی باشد تا بیمار بتواند آن را شناخته و درک نماید. در این باره فیزیوتراپیست می تواند به خوبی این ارزش ها و اهداف را به بیمار آموزش دهد.

نتیجه برخی از تحقیقات پیرامون تاثیر ورزش بر پوکی استخوان:

دریک مطالعه 90 مرد جوان سالم داوطلب شدند که به مدت 5 هفته به طور مداوم در بستر استراحت کنند. در طول این مدت، خروج کلسیم ادراری آنها به سرعت افزایش یافت. در هفته دوم استراحت، خروج کلسیم ادراری تا میزان 100 میلی گرم در روز افزایش یافت و این افزایش در حالی بود که افراد تحت مطالعه، ویتامین D نیز مصرف می کردند. در پایان هفته چهارم استراحت ، میزان کلسیم ادرار به 200 میلی گرم در روز رسید و حجم مواد معدنی استخوان به میزان %5 در ماه کاهش یافته بود. تلاش برای پیشگیری از وقوع پوکی استخوان از طریق تمرینات داخلی بستر، فشردن استخوان ها نیروی هیدرواستاتیک ، مصرف کلسیم و فسفر یا کلسی تونین بی فایده بود.

در یک مطالعه در باره تاثیر شرکت در عملیات ورزشی روی تراکم استخوانی، نیلسون و همکاران او به عنوان گروه آزمایش، حدود 64 مرد ورزشکار را که در سطح ورزش های بین المللی شرکت می کردند انتخاب کردند. گروه کنترل شامل 39 مرد در همان گروه سنی بودند که 24 نفر آنها در تمرینات معمولی شرکت می کردند و 15 نفر اصلا ورزش نمی کردند. 25 نفر باقیمانده به ورزش های مختلفی از قبیل وزنه برداری، تنیس و... پرداختند. از روش تست سنجش تراکم استخوان برای ارزیابی دانسیته استخوان در انتهای تحتانی استخوان ران استفاده شد.

نتایج حاکی از این بود که استخوان ران ورزشکاران به طور معنی داری دارای تراکم استخوانی بیشتری بود و در گروه ورزشکاران هر چه نیروی وارد بر اندام تحتانی بیشتر بود، تراکم استخوان هم بالاتر بود. وزنه برداران، دانسیته استخوانی بیشتری نسبت به قهرمانان پرتاب وزنه دارند و آنها نیز از دوندگان، دانسیته بیشتری دارند. تراکم استخوانی شناگران با گروه کنترل فرق چندانی نمی کند و در گروه کنترل هم آنهایی که تمرینات معمولی انجام می دادند، دارای دانسیته استخوانی بیشتری نسبت به افرادی که اصلا ورزش نمی کردند، بودند. مطالعه در باره تاثیر تمرینات روی دانسیته استخوان بازوی بازیکنان تنیس نشان می دهد که دانسیته استخوانی در بازوی غالب بیشتر از بازوی مغلوب است.

منبع:جوان امروز

 

روش های تقویت استخوان‌

زنان در مرحله ای از زندگی به پوکی استخوان مبتلا خواهند شد و از هر ۴ زن یک نفر از مرحله از دست دادن توده استخوانی رنج می برد. در این مطلب به ۶ روش تقویت استخوان و جلوگیری از، از دست دادن توده استخوانی می پردازیم.

۱ - به رژیم غذایی خود سبزی اضافه کنید؛

  اغلب فرآورده های دامی مانند شیر و پنیر دارای مواد غذایی لازم مانند کلسیم و پروتئین است. اما هنگام مصرف شیر گاو و یا فرآورده آن، میزان بالای پروتئین موجود در آن خون را اسیدی می کند و باعث می شود بدن برای ایجاد تعادل کلسیم را از استخوان دفع کند و نتیجه آن می شود که بیشتر از میزان کلسیمی که مصرف می کنیداز بدن خارج می شود.

علاوه بر آن، مولکول های پروتئینی موجود در شیر نسبت به آن چه که سیستم گوارشی انسان قادر به هضم آن است بزرگتر می باشد و در نتیجه سیستم دفاعی بدن این مولکول های پروتئینی را به عنوان یک جسم خارجی و یا آلرژی زا دفع می کند. به همین علت است که اغلب مردم پس از مصرف فرآورده های لبنی احساس خستگی مفرط، کاهش در قدرت تمرکز و تولید بیش از حد مخاط می کنند بدن بعضی افراد نیز فاقد آنزیم هایی مانند lactase که برای هضم درست قند مواد لبنیات لازم است می باشد. مصرف فرآورده های لبنی برای این افراد معده درد، نفخ و اسهال ایجاد می کند. بهترین روش جلوگیری از پوکی استخوان استفاده از کلسیم های قابل جذب موجود در سبزی های برگ دار، حبوب و دانه های خوراکی است.

۲ - آب پرتقال برای بدن مفید است؛

کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوان لازم است. کلسیم برای تولید و حفظ توده استخوان و ویتامین برای جذب ویتامین C لازم است. به طور معمول شیر بهترین ماده غذایی برای داشتن استخوان های مستحکم است اما بررسی های اخیر نشان داده که بدن قادر است ویتامین C و D را به همان آسانی که از شیر جذب می کند از آب پرتقال نیز جذب کند. علاوه بر آن آب پرتقال سرشار از ویتامین C است که یک آنتی اکسیدان قوی است که در جذب کلسیم بدن کمک می کند. توجه داشته باشید از آن جا که اسید استیک موجود در آب میوه می تواند مینای دندان را از بین ببرد پس از مصرف این نوع آب میوه دندان های خود را مسواک بزنید.

۳ - در ساعت های اولیه و آخر روز آفتاب بگیرید؛ نور خورشید ویتامین D تولید می کند که برای سلامت استخوان، عملکرد درست سیستم ایمنی و مقاومت در مقابل سرطان، لازم است.

برای بهره مندی بهتر از نور خورشید قبل از ساعت ۹ صبح و پس از ساعت ۴بعدازظهر در فصل تابستان و قبل از ۱۰صبح و پس از ساعت ۳ بعد از ظهر در فصل زمستان در معرض نورخورشید قرار بگیرید. اما اگر قصد دارید در وسط روز در معرض نور خورشید قرار بگیرید از کرم ضدآفتاب، کلاه و لباس های پوشیده استفاده نمایید.

۴ - نوشیدنی های گازدار برای سلامت مضر است؛

درست است که یک نوشیدنی خنک به خصوص اگر رژیمی هم باشد در یک روز گرم لذت بخش است و از این که بدون کالری است خیال شما راحت است اما کالری تنها اشکال این نوع نوشیدنی ها نیست، بلکه اسید فسفریک موجود در آن کلسیم استخوان ها راکاهش می دهد. پس اگر خطر بالای پوکی استخوان شما را تهدید می کند بهتر است که از مصرف این نوع نوشیدنی ها بپرهیزید.

۵ - مکمل های کلسیم را درست مصرف کنید؛

برای جلوگیری از پوکی استخوان از دوران جوانی دست به کار شوید. به طور منظم ورزش های قدرتی انجام دهید و از ۳۵سالگی مکمل های کلسیم را مصرف کنید.

۶ - ارتباط ریز مغذی با استخوان های مستحکم؛

کلسیم، منیزیم و ویتامین D تاثیر زیادی در حفظ سلامت استخوان بدن دارد درحالی که اغلب ریز‌مغذی های لازم برای تشکیل استخوان مانند Boron، منگنز، روی، مس و ویتامین مورد بی توجهی قرار می گیرد. به عنوان مثال Boron تاثیر مثبتی روی سوخت و ساز کلسیم، منیزیم، مس، فسفر و ویتامین D در شکل گیری استخوان دارد. بررسی ها نشان داده مکمل های حاوی Boron از دست رفتن کلسیم از طریق ادرار را کاهش می دهد. این ماده در میوه ها، سبزی ها و میوه های مغزدار یافت می شود. ویتامین K موجود در سبزی های برگ دار نیز برای استخوان سازی لازم است.

غذاي استخوان چيست

این توصیه‌ها را برای حفظ سلامت استخوان‌ها در سنین مختلف به یاد داشته باشید:
بین 10 تا 20 سالگی : 1300 میلی‌گرم کلسیم در روز با خوردن غذاهای غنی از کلسیم مانند پنیر و سبزی‌های دارای برگ سبز دریافت کنید. دست کم سه لیوان شیر در روز بنوشید.
بین 20 تا 35 سالگی : باید دست کم روزانه 1000 میلی‌گرم کلسیم دریافت کنید. ورزش‌هایی مانند دویدن آهسته یا پیاده‌روی به استحکام استخوان‌ها کمک می‌‌‌کند.
بین 35 تا 50 سالگی : هنوز به دریافت روزانه 1000 میلی‌گرم کلسیم نیاز دارید، چرا که ممکن است کاهش تراکم استخوان از قبل آغاز شده باشد. با پزشک خود در مورد لزوم انجام تراکم‌سنجی استخوان مشورت کنید.
۵۰ سالگی و بالاتر : اطمینان حاصل کنید که حداقل روزانه 1000 میلی‌گرم کلسیم دریافت می‌کنید و دست کم 30 دقیقه ورزش، سه بار در هفته یا بیشتر انجام می‌دهید. همچنین پزشکتان ممکن است مکمل ویتامین D برای شما تجویز کند.