درمان و علت آسیب مینیسک زانو

 

علائم آسیب دیدگی مینیسک زانو

وقتی روی مفصل فشار وارد بیاید یا مفصل زانو بچرخد درد در مفصل (در قسمت طولی آن) ایجاد می شود. چنانچه حرکت های بخصوصی باعث بروز درد ناگهانی شود ادمه این حرکات ممکن است به التهاب زانو اضافه کند، در پاره ای از موارد زانو قفل می کند که نشانة متلاشی شدن یا پارگی مینیسک زانو بر اثر فشار وارد آمده روی آن می-باشد.

 

علت آسیب دیدگی مینیسک زانو

ضایعه آسیب دیدگی مینیسک زانو اغلب زمانی ایجاد می شود که زانو همزمان با چرخش تحت کشش هم قرار بگیرد و غضروف مینیسک بین استخوان زانو و درشت نی تحت فشار قرار گرفته باشد. معمولا مینیسک داخلی بیشتر از مینیسک خارجی آسیب می بیند البته باید دانست که مشاهده این ضایعه در بچه ها بسیار نادر می باشد.

 

درمان آسیب مینیسک زانو

 آسیب مینیسک زانو شایع است. یکی از شایعترین مکانیسمهای آن چرخیدن روی زانو درحالی است که پا روی زمین قرار دارد. در آسیب مینیسک زانو، زانو بطور دیررس ورم می کند.

یعنی در زمان آسیب متورم نمی شود بلکه به تدریج در طی بیست و چهار ساعت ورم آن زیادتر می شود. اگرزانو بلافاصله بعد از آسیب ورم کند در اثر خونریزی داخل زانو به علت پارگی رباط صلیبی است. اگر زانو قفل شود نشانه پارگی شدید مینیسک است.

در مرحله حاد باید با استفاده از سرما یا ماساژ یخ از بدتر شدن تورم زانو جلوگیری کرد. در این مرحله نباید با زانو راه رفت و از داروهای ضد التهاب استفاده نمود. استفاده از زانوبند کشی و بالا گذاشتن زانو به کاهش ورم کمک می کند. بهترین روش تشخیص پارگی مینیسک زانو با ام ار آی است.

 

 

درمان مینیسک زانو

درمان های غیر جراحی مینیسک زانو

درمانهای حمایتی شامل توصیه های زیر می باشد:

1-از کمپرس یخ به مدت 20 تا 30 دقیقه هر 3 تا 4 ساعت به مدت 2 تا 3 روز یا تا زمانی که درد و تورم برطرف می شود استفاده کنید.

2-به وسیله گذاشتن یک بالش زیر پای آسیب دیده، زانو را به منظور کاهش تورم بالا نگه دارید.

3-برای کاهش تورم، زانوی آسیب دیده را بانداژ کنید.

4-برای بی حرکت کردن زانو از ابزار ویژه این کار استفاده کنید (مثل بریس) .

5-از عصای زیر بغل برای حرکت و راه رفتن استفاده کنید.

6-با تجویز پزشک از داروهای ضد درد و ضد التهاب استفاده کنید مصرف این داروها در افراد بالای 65سال و بیشتر نباید پس از 7روز بدون نظر پزشک معالج صورت گیرد. از جمله این داروها می توان به بروفن ، ایندومتاسین  و مفنامیک اسید اشاره کرد.

مهمترین قسمت درمان غیر جراحی پارگی منیسک تقویت عضلات چهارسر ران یا کوادری سپس است. علائم پارگی منیسک یعنی قفل شدن زانو ، خالی شدن زانو و ورم زانو در بسیاری از بیماران با تقویت عضلات چهارسر از بین میروند. اگر بعد از چند ماه انجام نرمش های لازم و تقویت این عضلات، علائم بیمار از بین رفت بیمار نیازی به جراحی ندارد وگرنه میتواند تحت عمل جراحی قرار گیرد.

درمان جراحی مینیسک زانو

درمان جراحی ، در صورتی که علایم با درمان حمایتی برطرف نشود نیاز به جراحی احساس می شود در این عمل جراحی، جراح به وسیله ابزاری به اسم آرتروسکوپ که یک لوله قابل انعطاف با یک منبع نوری است و از طریق ایجاد یک برش کوچک وارد مفصل زانو می شود تصاویر داخل مفصل از طریق مانیتوری که شبیه صفحه تلویزیون است نمایش داده می شود. از این طریق و با وارد کردن وسایل مخصوصی، پزشک مینیسک آسیب دیده را ترمیم و در صورت لزوم خارج می نماید. به دلیل نقش ارزشمند مینیسک در حفظ زانو در برابر ضربات، جراح تلاش می کند تا قسمت سالم مینیسک را در داخل مفصل باقی بگذارد. این عمل تقریبا 1ساعت به طول می انجامد و بیمار معمولا در همان روز عمل مرخص می شود. پس از جراحی از یک پانسمان فشاری و یک وسیله برای بی حرکت کردن زانو استفاده می شود. عمده ترین عارضه این عمل جراحی جمع شدن مایع در مفصل ترمیم یافته است که پزشک با استفاده از سوزن، این مایعات را بیرون می کشد.

عمل جراحی که برای پارگی منیسک علامت دار انجام میشود در غالب اوقات منیسکتومی است یعنی قسمتی از منیسک که پاره شده است از زانو خارج میشود.منیسکتومیبنابراین چه عمل جراحی انجام شود و چه نشود بعد از پاره شدن منیسک، زانو از داشتن یک بافت مهم محروم میشود که میتواند در دراز مدت آثارش را در سلامت زانو بجا بگذارد.البته منیسک یک بافت لازم و ضروری برای زانو است و وقتی آسیب میبیند میتواند در دراز مدت موجب بروز مشکلاتی برای زانو شود. با تقویت عضلات چهارسر ران میتوان تا حدودی جلوی بروز این مشکلات را گرفت ولی همانطور که ذکر شد تا حدودی.

منبع:علم و ورزش,ایران ارتوپد

پارگی مینیسک زانو

پارگی منیسک ممکن است هیچ مشکلی برای بیمار ایجاد نکرده و حتی بیمار نداند مینیسک زانوی او پاره است ولی در بسیاری اوقات این پارگی مینیسک زانو موجب بروز علائمی میشوند که زندگی را برای وی مشکل میکند. مهمترین این علائم درد زانو ، قفل شدن زانو ، خالی شدن زیر زانو و تورم گاهگاهی آن است.برای حل این مشکلات ممکن است نیاز به عمل جراحی وجود داشته باشد. عمل جراحی که برای این بیماران انجام میشود معمولا منیسکتومی است. منیسکتومی روشی است که در آن قسمت پاره شده مینیسک از داخل زانو خارج میشود. خارج شدن این قسمت پاره شده میتواند مشکلات بیمار را حل کند چون گیر کردن همین قسمت در بین سطوح مفصلی است که موجب قفل شدن زانو میشود و کشیده شدن آن است که موجب تحریک بافت سینوویال مفصل و بدنبال آن درد و تورم زانو میشود.

خارج کردن این قسمت پاره شده منیسک را میتوان با عمل جراحی باز انجام داد. با اینحال امروزه برای این کار معمولا از روش آرتروسکوپی استفاده میشود. مسلما خارج کردن قسمت پاره شده منیسک شکل آن را به حالت اول برنمیگرداند ولی میتواند مشکلات بیمار را کلا و یا تا حدود زیادی از بین برده و جلوی آسیب های بیشتر به زانو را بگیرد.

آرتروسکوپی پارگی مینیسک زانو

این روش جراحی منیسک روشی است که در آن جراح به کمک یک آرتروسکوپ و سایر وسایل مورد نیاز تمام یا بخشی از منیسک تخریب شده زانو را برمی دارد و در صورت امکان برخی بخشهای آن را ترمیم می کند. منیسک یک ساختار فیبری – غضروفی در زانو است که سبب استحکام و نرمی حرکات زانو می گردد. آرتروسکوپ یک وسیله لوله ای شکل به قطر یک خودکار است که در نوک خود یک لامپ کوچک حاوی الیاف فیبر نوری دارد و به کمک آن داخل مفصل را می توان دید.

 

انواع درمان پارگی مینیسک زانو

• استفاده از داروهای ضد التهاب برای کاهش تورم به دنبال صدمه منیسک
• انجام فیزیوتراپی
• کاهش سطح فعالیت و اعمال نیرو روی زانوی صدمه دیده برای بهبودی آن
• استفاده از روش جراحی باز روی زانو برای برداشتن یا ترمیم منیسک.

آمادگی برای روش جراحی با آرتروسکوپی

برای بعد از انجام جراحی برنامه ریزی کنید بخصوص اگر قرار است که تحت بیهوشی عمومی و نه موضعی قرار بگیرید. زمانی را برای بهبودی بعد ازعمل خالی کنید و فرد یا افرادی را داشته باشید که برای بعد از عمل کارهای شما را انجام دهند. لازم است از شب قبل از جراحی چیزی نخورید و نیاشامید بخصوص از مصرف چای و قهوه پرهیز کنید. باید با شکم خالی تحت جراحی قرار گیرید.

شما تحت بیهوشی کامل یا موضعی قرار می گیرید. در بیهوشی عمومی شما شل می شوید و به یک خواب عمیق می روید در بیهوشی موضعی محل جراحی یا منطقه مورد جراحی بی حس می شود اما شما هوشیاری خود را حفظ می کنید و بیدار هستید. در هر دو روش بیهوشی شما دردی را تجربه نمی کنید. پزشک جراح از طریق سوراخهای کوچکی در دو طرف زانو آرتروسکوپ و یک یا دو وسیله دیگر را وارد زانوی شما می کند. به داخل مفصل مایع تزریق می گردد تا فضای مفصل را باز کند و رباطها و ساختارهای داخل مفصل را بتوان مشاهده کرد. پزشک قطعات تخریب شده منیسک زانو را خارج و در صورت امکان منیسک صدمه دیده را ترمیم می کند. سپس آرتروسکوپ و سایر وسایل را از مفصل خارج می کنند و برشهای کوچک روی پوست را بخیه می کنند.

درهمان روز انجام عمل پس از خاتمه عمل می توانید به خانه بروید لازم است در منزل زانو را بالاتر از سطح قلب قرار دهید. لازم است طی روزهای بعد از عمل با چوب زیر بغل راه بروید تا روی زانو فشار نیاید، از یخ درمانی استفاده کنید به این صورت که 4-3 بار در روز و هر بار به مدت 30-20 دقیقه کیسه حاوی یخ را روی محل قرار دهید تا علائم و درد شما برطرف گردد.
هرچه زودتر سعی کنید زانوی خود را خم کنید. بعد از 4 روز بانداژ دور زانو را بردارید و روی محل برشهای جراحی را با گاز استریل بپوشانید. در صورت ترمیم منیسک ( به جای برداشتن منیسک ) لازم است مدت طولانی تری از چوبهای زیر بغل استفاده کنید. در مورد مسائل جنبی خاص خود و زمان دقیق بازگشت به فعالیت از پزشک معالج خود مشاوره بخواهید.

مزایای جراحی منیسک زانو با آرتروسکوپی

• این روش به برش وسیع ناحیه زانو که در جراحی باز استفاده می شود نیاز ندارد و به چند برش کوچک نیاز دارد.
• زمان بهبودی نسبت به روش جراحی باز به مراتب کوتاهتر است.
• بر خلاف روش جراحی زانو باز فرد در همان روز انجام عمل می تواند به خانه برود.

 

منبع:ورزش خنداب,ایران ارتوپد

 

جراحی زانو

اکثر مردم به جراحی زانو نیاز نخواهند داشت ، اما در بسیاری از موارد که سایر روشهای درمانی کارایی ندارند، جراحی ممکن است در به حد اقل رساندن و یا حذف درد زانو موءثر باشد.پیشرفت های بسیاری  در اعمال جراحی کمتر تهاجمی تر بعمل آمده است.چنین روش حداقل تهاجمی ، چنان انقلابی در زمینهء تجربه و بهبود بیماران بوجود آورده است که اغلب منجر به درد کمتر بعد از عمل ، دوره بهبودی سریعتر و اقامت در بیمارستان کوتاهتر گردیده است.

تعویض کامل مفصل زانو

تعویض کامل مفصل زانو زمانی در نظر گرفته میشود که سطوح هر دو طرف استخوان ها و نیز بخش زیرین پتلا به میزان قابل توجهی آسیب دیده باشد.در عمل جراحی تعویض کامل مفصل زانو ، سطح استخوان ران(فمور) با یک جزء فلزی که متناسب با انحناء استخوان زانوی شما برای فیت شدن بهتر طراحی شده است ، جایگزین می گردد.سطح استخوان ساق ( تیبیا) معمولا" با یک بخش فلزی مسطح و یک جزء صاف پلاستیکی که به عنوان غضروف عمل می نماید ، جایگزین می شود.بخش سطح زیرین کاسه زانو نیز ممکن است با ایمپلنتی ساخته شده ازپلاستیک و یا ترکیبی از فلز و پلاستیک جایگزین گردد.

پس از تعویض          قبل از تعویض   

عمل جراحی حدود یک تا دو ساعت طول میکشد. بیمار به پشت بر روی تخت مخصوص جراحی قرار گرفته و پس از شستشوی کل اندام تحتانی با محلول های ضد عفونی، پزشک جراح با شکافی که در جلوی زانو میدهد پوست و بافت های زیر پوستی را باز میکند. استخوان کشکک را به یک طرف زده و مفصل زانو را در معرض دید قرار میدهد.

سپس با استفاده از اره های مخصوص، چند سانتیمتر از پایین ترین قسمت استخوان ران را بریده و خارج میکند. همین کار ار برای بالای استخوان تیبیا (درشت نی) و گاهی اوقات سطح پشتی استخوان کشکک انجام میدهد. سپس بجای قسمت های خارج شده از پایین استخوان ران و بالای استخوان درشت نی جایگزین فلزی قرار داده میشود. سپس بین قسمت های فلزی یک لایه پلاستیکی از جنس پی اتیلن قرار داده میشود. اگر سطح پشتی استخوان کشکک خارج شده است بجای آن هم یک لایه پلی اتیلنی قرار میدهند. در پایان لایه های بافتی روی مفصل ترمیم شده و در نهایت پوشت روی زانو دوخته میشود.

منبع:دکتر سرزعیم و دکتر دقاق زاده

پارگی منیسک زانو چگونه درمان می شود

نوع درمان پارگی منیسک بسته به نوع پارگی و اندازه آن و محل آن و مدت زمانی که از پارگی گذشته، متفاوت است. سن، بیماریهای دیگری که ممکن است داشته باشید و اینکه شما زندگی پرتحرکی دارید یا معمولا فعالیت بدنی زیادی ندارید در تصمیم پزشک برای انتخاب نوع درمان شما موثر است.

یک سوم خارجی منیسک دارای خونرسانی خوبی است و پارگی هایی که در این قسمت هستند ممکن است بطور خودبخودی یا با عمل جراحی ترمیم شوند.

دو سوم داخلی منیسک خونرسانی ندارد و بنابراین پارگی در این قسمت بهبود نمیابد چون بهبودی هر بافتی در بدن نیاز به رسیدن مواد غذایی به سلول های آن بافت از طریق خون دارد. درمان این پارگی ها معمولا با عمل جراحی است و چون حتی با بخیه زدن پارگی در این قسمت، پارگی جوش نمیخورد درمان جراحی به این صورت است که آن قسمت از منیسک پاره شده که بصورت یک زائده در کنار بدنه اصلی منیسک زانو قرار گرفته و موجب گرفتاری بیمار میشود از زانو خارج میشود.

به خارج کردن منیسک از زانو منیسکتومی Meniscectomy میگویند و به خارج کردن قسمت پاره شده منیسک از زانو منیسکتومی پارشیل Partial meniscectomy میگویند. البته باید به خاطر داشت که خارج کردن حتی قسمتی از منیسک از زانو میتواند موجب افزایش ناپایداری و در نهایت بروز ساییدگی و استئوآرتریت زانو شود. به همین خاطر انجام منیسکتومی فقط در مواردی از پارگی منیسک انجام میشود که این پارگی برای بیمار مشکلاتی مانند قفل شدن زانو، خالی کردن یا تورم مکرر زانو ایجاد کند.

 

درمان غیر جراحی

بلافاصله بعد از آسیب باید اقدامات زیر را برای بیمار انجام داد

• بیمار باید استراحت کند تا فشاری به زانو وارد نشود و بافت آسیب دیده فرصت بهبودی داشته باشد. ممکن است پزشک معالج به شما توصیه کند مدتی از عصای زیر بغل استفاده کنید.

• چند بار در روز زانو را با یخ سرد کنید. البته یخ را مستقیما روی پوست نگذارید.

• یک باند کشی را روی زانو ببندید تا زانو کمپرس شود. این فشار موضعی مانع از افزایش تورم شده و احتمالا میتواند مانع از خونریزی در بافت آسیب دیده شود.

• دراز کشیده و زانویتان را بالاتر از سطح قلبتان بگیرید تا تورم زانو کم شود.

• استفاده از داروی مسکن جهت کاهش درد و تورم.

 

درمان جراحی

امروزه درمان جراحی آسیب های منیسک معمولا توسط تکنیک آرتروسکوپی انجام میشود. در این روش پزشک از راه شکاف کوچکی که در روی پوست زانوی شما ایجاد میکند یک دوربین را وارد زانوی کرده تا بتواند داخل زانو را مشاهده کند و سپس از راه شکاف های کوچک دیگر ابزار هایی را وارد زانوی شما میکند تا با کمک آنها قسمت پاره شده منیسک را بدوزد یا از زانوی شما خارج کند.

  

بعد از جراحی، پزشک شما ممکن است زانویتان را در یک بریس بگذارد و بعد از مدتی لازم است تا شما با کمک فیزیوتراپ با انجام حرکاتی در زانو حرکت و قدرت زانویتان را بازپروری کنید. ابتدا از ورزش هایی استفاده میشود تا حرکات زانوی شما را بهتر کند و بعد از مدتی حرکات ورزشی برای تقویت ماهیچه های اطراف زانو به شما آموزش داده میشود تا قدرت عضلات اطراف زانو را بیشتر کنید. این بازپروری معمولا با کمک و آموزش فیزیوتراپ انجام میشود ولی انجام مرتب و درست آن به عهده خود شما بوده و بیشتر در خانه انجام میشود .

منبع: ایران ارتوپد

منیسک زانو

بین کندیل های استخوان ران و پلاتوی تیبیا دو ساختار نیمه حلقوی قرار گرفته اند که به آنها منیسک Meniscius میگویند. جنس منیسک ها فیبروکارتیلاژ است یعنی هم شبیه غضروف و هم شبیه رباط است.
یک منیسک بر روی نیمه خارجی پلاتوی تیبیا قرار گرفته و به آن منیسک خارجی یا لترال Lateral meniscus میگویند. منیسک خارجی به شکل یک قرص است. سطح پایینی آن که روی پلاتوی تیبیا مینشیند صاف بوده و سطح بالایی آن که در زیر کندیل خارجی ران قرار میگیرد مقعر است.

 

منیسک داخلی Medial menisci بر روی نیمه داخلی پلاتوی تیبیا قرا دارد و به شکل یک نعل اسب است که طرف باز نعل آن در طرف رباط های صلیبی قرار دارد. سطح پایین منیسک داخلی هم که بر روی پلاتوی تیبیا قرار گرفته است صاف بوده و سطح بالایی آن که با کندیا داخلی ران در تماس است مقعر است.
دور تا دور منیسک ها در زیر به توسط رباط های محکمی به لبه پلاتوی تیبیا چسبیده و محکم شده است.
مهمترین وظایف منیسک عبارتند از:

1- سطح کندیل های ران گرد و مدور است ولی سطح بالایی پلاتوی تیبا مقعر نیست. در واقع مانند این است که یک توپ بر روی یک سطح صاف قرار گرفته است. مفصل زانو مانند مفصل ران پایداری استخوانی ندارد چون دو سطح استخوانی که مقابل یکدیگر هستند مقعر و محدب نیستند. در نتیجه این دو سطح کاملا بر روی یکدیگر قرار نگرفته و نیروهای وارده به مفصل نمیتواند در تمام سطح کندیل و پلاتو پخش شود.
منیسک ها با پر کردن فضای خالی بین کندیل و پلاتو موجب میشوند تا در عمل سطح بالایی پلاتو مقعر شده و تماس کامل و یکنواختی با کندیل ران داشته باشد و در نتیجه نیروهای وزن بطور متعادل و یکنواخت بین کندیل و پلاتو توزیع شوند.

 2- با درست کردن یک سطح مقعر در بالای پلاتوی تیبیا که کندیل های را در داخل آن قرار میگیرند در واقع به نوعی جلوی حرکات و لغزش جانبی کندیل ها بر روی پلاتو گرفته شده و پایداری زانو افزایش میابد.

3- جنس منیسک قابلیت ارتجاعی زیادی داشته و مانند یک بالشتک یا یک فنر بین دو استخوان قرار گرفته و نیروهای ضربه ای که به مفصل زانو وارد میشود ( مانند وقتی که میجهیم یا میدویم و به زمین برخورد میکنیم) را جذب میکند در واقع منیسک یک جذب کننده شوک و ضربه است.

حاشیه بیرونی منیسک ها حاوی رگ های خونی است و در صورتیکه بدنبال ضربه پاره شوند قابلیت ترمیم دارند. این قسمت را ناحیه قرمز مینامند. قسمت های داخلی تر منیسک رگ خونی ندارد و تغذیه آن فقط از طریق انتشار موارد از مایه سینوویال است. این قسمت از منیسک اگر پاره شود قابلیت ترمیم ندارد. به این ناحیه قسمت سفید منیسک میگویند. 

 

 

در تصویر بالا نواحی قرمز و سفید منیسک دیده میشود

 

منبع: ایران ارتوپد