علل و درمان پوکی استخوان

 

علل ابتلا به پوکی استخوان

• کاهش و از بین بردن فعالیت عضو به علت حرکت طولانی مدت.

• رژیمهای غذایی با کمبود مواد پروتئین ، دریافت ناکافی کلسیم ، کمبود ویتامین D و مصرف زیاد کافئین.

• شروع یائسگی: استروژن هورمون زنانه‌ای که از کاهش توده استخوان جلوگیری می‌کند. تولید استروژن در تخمدانها بعد از یائسگی متوقف می‌شود، ‌در نتیجه از دست رفتن توده استخوان تسریع می‌شود. زنانی که یائسگی زودرس دارند (قبل از ۴۵ سالگی)، مانند بانوانی که تخمدانهای آنها با جراحی از بدن خارج شده است، بیشتر در معرض ابتلاء به پوکی استخوان هستند.

• سابقه خانوادگی: وراثت بر میزان استخوانهای شما و سرعت از دست رفتن آنها تاثیر دارند.

• استخوانهای کوچک: بانوانی که دارای استخوانهایی کوچک بوده یا کوتاه قد و یا لاغر هستند به خاطر وجود توده استخوانی کمتر، ‌به بروز پوکی استخوان مستعد‌ترند.

• پیشنیه قومی: بانوان اروپای شمالی یا آسیایی تبار بیشتر در معرض ابتلاء به  پوکی استخوانهستند.

• بعضی بیماریها: بیماریهایی نظیر تیروئید، کلیه و برخی سرطانها ممکن است به  پوکی استخوان منتهی شوند.

• تجویز بعضی داروها به مدت طولانی مثل کورتیکواستروئیدها.

 درد در استخوان ها یکی از علائم پوکی استخوان می تواند باشد و این درد وقتی ایجاد میشود که استخوان دچار شکستگی میگردد. 

شیوه درمان پوکی استخوان

در صورت مشخص بودن علت استئوپروز باید آن را درمان کرد. هدف از درمان ، جلوگیری از پیشرفت بیماری و کمک به بهبود آن می‌باشد. تغییر در رژیم غذایی ، مواد پروتئینی ، کلسیم مکمل ، املاح و ویتامین‌ها و مخصوصا ویتامین D باید، مقدار کافی از راه غذایی و دارویی به این بیماران داده شود.

کلسی تونین ، از دست دادن استخوان را مهار می‌کند. تجویز استروژن یا استروژن همراه با پروژسترون و اندروژن و املاح فلوئور در درمان این بیماران موثر است.

اگر چه از علایم هشدار دهنده مهم در شما بروز نکرده باشد، ممکن است مبتلا به  پوکی استخوان  شده باشید. گرچه پوکی استخوان را نمی‌توان بطور قطعی درمان کرد، ولی درمان نسبی آن امکانپذیرست.

 

 

 

علت پوکی استخوان و تغذیه مناسب

استخوان‌ها بافتی زنده هستند و همیشه درحال سوخت‌و‌ساز. یعنی از سویی استخوان ساخته می‌شود و از سوی دیگر تخریب می‌شود. درجوانی سرعت ساخت بیشتر است و در دوران میانسالی سرعت تخریب بیشتر می‌شود و برای همین مسئله پوکی استخوان یا اوستئوپورز پیش می‌آید که این مسئله در زنان در دوران قبل از یائسگی شدیدتر است و باعث می‌شود که نیمی از زنان بالای ۵۰سال جهان حداقل یک‌بار شکستگی استخوانهای اصلی بدن خود را تجربه کنند و ۲۰درصد از زنان بالای ۵۰سال هم دچار پوکی استخوان گسترده در کل بدن می‌شوند.

علت پوکی استخوان در مردان

۱- سابقه وجود بیماری در فامیل (Family History)

2- سابقه استفاده ممتد از داروهای کورتیکواستروئید (کورتون)

۳- استعمال دخانیات (Smoking)

4- استفاده از روش زندگی بدون ورزش و تحرک کافی (Inactivity)

5- مصرف زیاد الکل و کافئین

۶- اختلالات دستگاه گوارش (بیماری کرن، زخم روده یا Ulcerative Colitis و بیماری سلیاک)

۷- وزن کمتر از حد معمول

۸- کمبود هورمون تستوسترون

۹- فعالیت بیش از حد غده تیروئید

تغذیه و پوکی استخوان

تغذیه سالم و رژیم غذایی متعادل و غنی از کلسیم و ویتامین D یکی از راه‌های پیشگیری از پوکی استخوان است. شیر، پنیر، ماست، سبزی‌ها، میوه‌ها، حبوبات و غذاهای دریایی به‌ویژه ماهی باید در رژیم غذایی روزانه گنجانده شود. مراقب باشید تامین کلسیم مورد نیاز سبب افزایش مصرف چربی نشود. در این خصوص باید با پزشک متخصص پوکی استخوان یا متخصص تغذیه مشورت کنید.

منبع:متخصص پوکی استخوان

تاثیر هورمون های جنسی بر پوکی استخوان

اگر میزان تخریب استخوان بیش از ساخته شدن آن باشد، فضاهای بین شبکه‌های داخلی استخوان بزرگ می‌شوند و اصطلاحا پوکی استخوان اتفاق می‌افتد. در این وضعیت، استخوان ضعیف شده و با کوچک‌ترین ضربه دچار شکستگی می‌شود. این پدیده در سنین سالمندی شایع بوده اما با اقدامات ساده‌ای می‌توان آن را به تاخیر انداخت یا شدت آن را کاهش داد.

هورمون تستوسترون (Testosterone) را هورمون مردانه نیز می گویند که باعث بزرگ شدن عضلات و بروز خصوصیات ویژه مردان می شود. هورمون تستوسترون در مردان توسط بیضه ها و در زنان توسط تخمدان ها تولید می شود.

جهت مشاهده ادامه مطلب، اینجا کلیک کنید.

درمان پوکی استخوان با ورزش

پوکی استخوان یکی از شایع ترین اختلالات متابولیک استخوان می باشد که پس از آرتریت دومین عامل مرگ ومیر در سنین بالا محسوب می شود. درهر دو جنس پس از ۵۰ ۴۰ سالگی بافت استخوانی به آهستگی و با سرعت ۰/۵ تا ۰/۳ درصد در سال تحلیل می رود که در زنان یائسه میزان این تحلیل بالاتر می باشد.

پوکی استخوان یک بیماری بی سر و صدا و با سیری پیشرفته و آرام می باشد که پس از پیشرفت، منجر به ظهور علائم و مشخصات تحلیل استخوانی می گردد. شایع ترین مشخصه این بیماری، شکستگی های خود به خودی در نقاط مختلف بدن است که باعث از کار افتادگی و ایجاد مشکلات بعدی برای این گونه بیماران می شود.

پوکی استخوان و تاثیر سن و جنس

بهترین زمان برای اینکه استخوان های بدنمان را قوی کنیم زمان نوجوانی یعنی بین 20-10 سالگی است. استخوان ها در سنین 30-20 سالگی هم قویتر میشوند ولی در سالهای بعد از سی سالگی تراکم استخوان های بدن شروع به کاهش میکند. مصرف سیگار و الکل این روند کاهش تراکم استخوان را تسریع میکند.

حفظ تراکم استخوان برای زنان اهمیت بیشتری از مردان دارد چون تراکم استخوانهایشان نسبت به مردان در سنین پایین تری شروع به کاهش میکند، حتی وقتی استخوان هایشان حداکثر تراکم را دارند باز هم تراکم آنها از مردان کمتر است.

بارداری و شیردهی ممکن است تراکم استخوان خانمها را کاهش دهد. تراکم استخوان در سنین بعد از یائسگی باز هم کاهش بیشتری پیدا میکند. بهترین راه برای حفظ تراکم استخوان در خانم ها انجام فعالیت های بدنی منظم است. بهترین این ورزش ها آنهایی هستند که در حالت ایستاده انجام میشوند و در هنگام انجام آنها استخوان ها و عضلات در مقابل نیروی جاذبه کار انجام میدهند.

 ورزش برای پیشگیری از پوکی استخوان

بهترین فعالیت های بدنی و ورزشی برای بدن عبارتند از دویدن، جهیدن، کوه نوردی، ورزش های تیمی مثل فوتبال، بسکتبال و والیبال، ورزش های آئروبیک، تنیس و دیگر ورزش های با راکت، اسکی، اسکیت و ورزش های رزمی.

گرچه شنا و دوچرخه سواری برای سیستم قلبی و عروقی بسیار مفیدند ولی استخوان ها را خوب تقویت نمیکنند. باید روزی حداقل نیم ساعت و هفته ای حداقل چهار روز ورزش کرد. البته ورزش بجز تقویت استخوان ها موجب افزایش قدرت عضلانی، بهتر شدن هماهنگی بین حرکات، بهبود عملکرد سیستم قلبی عروقی، بهبود وضع روحی و بسیاری منافع دیگر هم میشود.

منبع:ایران ارتوپد.گیلان

ارتباط نوشیدن چای با درد استخوان و مفاصل

محققان به تازگی دریافتند که یکی از مهمترین دلایل بروز دردهای مزمن استخوان، نوشیدن زیاد چای در طول روز است

به گزارش ایرنا، نوشیدن بی رویه چای علاوه بر درد استخوان، منجر به پوکی استخوان و کاهش استحکام دندان‌ها می‌شود.

نوشیدن چای منجر به افزایش غلظت فلوراید در خون می‌شود. مقداری از این ماده معدنی برای بدن لازم است ولی بیش از مقدار مجاز می‌تواند برای بدن مضر باشد.

بدن به طور طبیعی قادر است فلوراید اضافی را از طریق ادرار دفع کند ولی مقدار انباشته آن در بدن ذخیره می‌شود.

پزشکان از داروهای مکمل برای دفع فلوراید اضافی از بدن استفاده می‌کنند. پزشکان نوشیدن بیش از دو فنجان چای را در روز پیشنهاد نمی‌کنند. در ادامه این تحقیقات آمده است که مضرات چای سبز کمتر از چای معمولی است.

علایم درد استخوان ناشی از مصرف چای در زنان بیشتر دیده می‌شود.

درمان پوکی استخوان با ورزش

پوکی استخوان یکی از شایع ترین اختلالات متابولیک استخوان می باشد که پس از آرتریت دومین عامل مرگ ومیر در سنین بالا محسوب می شود. درهر دو جنس پس از 50 - 40 سالگی بافت استخوانی به آهستگی و با سرعت 0/5 تا 0/3 درصد در سال تحلیل می رود که در زنان یایسه میزان این تحلیل بالاتر می باشد. پوکی استخوان یک بیماری بی سر و صدا و با سیری پیشرفته و آرام می باشد که پس از پیشرفت، منجر به ظهور علایم و مشخصات تحلیل استخوانی می گردد. شایع ترین مشخصه این بیماری، شکستگی های خود به خودی در نقاط مختلف بدن است که باعث از کار افتادگی و ایجاد مشکلات بعدی برای این گونه بیماران می شود.

● ورزش درمانی

دو مکانیسم جداگانه یعنی فعالیت عضلانی و تحمل وزن در حفظ تراکم استخوان طبیعی اهمیت دارد. در افراد طبیعی و سالم که مدتی استراحت مطلق داشته اند، انجام تمرینات در وضعیت خوابیده و روی یک دوچرخه ثابت هیچ تاثیری در کاهش تحلیل کلسیم نداشته است. تحلیل مواد معدنی استخوان در فضانوردان در زمان سفرهای فضایی گزارش شده است. حتی در زمانی که برنامه شدید ورزشی را نیز اجرا نموده اند. تحمل وزن اگر چه مفید و لازم است ولی به تنهایی کافی نیست.

بنابر این اعمال نیروی فشارنده کافی به استخوان و تحریک فعالیت عضلات مربوطه برای جلوگیری از تحلیل استخوانی لازم است. یعنی ترکیبی از فعالیت های تحمل وزن و تقویتی می تواند تراکم استخوانی را افزایش دهد ولی این ورزش ها، هم باید شدید بوده و هم باید به طور مداوم انجام شود که این برنامه شاید برای یک فرد جوان یا میانسال برای پیشگیری از پوکی استخوان در سنین بالا مفید و عملی باشد ولی اکثرا برای افراد مسن که دارای پوکی استخوان هم می باشند، غیرعملی می باشد.

این بیماران اکثرا یک برنامه ورزشی آهسته و تدریجی شامل تمرینات هوازی و ورزش های ایروبیک را بهتر تحمل می کنند. به طورمثال پیاده روی به عنوان مطمین ترین و عملی ترین فعالیت تحمل وزن برای افراد مسن توصیه می شود. به طور کلی در باره نقش ورزش در پیشگیری و درمان پوکی استخوان بایستی به موارد زیر توجه داشت؛

1) فعالیت فیزیکی در سال های رشد به بالا رفتن بالقوه حد اکثر تراکم استخوان کمک می کند

2) ورزش تاثیر استروژن یا دیگر درمان های دارویی را که برای پیشگیری از تحلیل استخوانی در خانم های یایسه به کار می رود بیشتر می کند ولی به تنهایی جایگزین خوبی برای آنها نیست

3) ورزش علاوه بر اینکه می تواند تحلیل استخوانی وابسته به سن را در افراد مسن کاهش دهد، هدف های دیگری را هم دنبال می کند که عبارتند از افزایش قدرت، کاهش احتمال سقوط ، به تعویق انداختن ناتوانی و ضعف که با بالارفتن سن ایجاد می شود، کم کردن علایم بیماری و افزایش عملکرد و کیفیت زندگی

4) یک برنامه ورزشی برای افراد مسن باید عملی و اختصاصی باشد، هر بیمار به اندازه کافی در باره ارزش برنامه ورزشی آموزش دیده و اهداف برنامه باید عملی باشد تا بیمار بتواند آن را شناخته و درک نماید. در این باره فیزیوتراپیست می تواند به خوبی این ارزش ها و اهداف را به بیمار آموزش دهد.

نتیجه برخی از تحقیقات پیرامون تاثیر ورزش بر پوکی استخوان:

دریک مطالعه 90 مرد جوان سالم داوطلب شدند که به مدت 5 هفته به طور مداوم در بستر استراحت کنند. در طول این مدت، خروج کلسیم ادراری آنها به سرعت افزایش یافت. در هفته دوم استراحت، خروج کلسیم ادراری تا میزان 100 میلی گرم در روز افزایش یافت و این افزایش در حالی بود که افراد تحت مطالعه، ویتامین D نیز مصرف می کردند. در پایان هفته چهارم استراحت ، میزان کلسیم ادرار به 200 میلی گرم در روز رسید و حجم مواد معدنی استخوان به میزان %5 در ماه کاهش یافته بود. تلاش برای پیشگیری از وقوع پوکی استخوان از طریق تمرینات داخلی بستر، فشردن استخوان ها نیروی هیدرواستاتیک ، مصرف کلسیم و فسفر یا کلسی تونین بی فایده بود.

در یک مطالعه در باره تاثیر شرکت در عملیات ورزشی روی تراکم استخوانی، نیلسون و همکاران او به عنوان گروه آزمایش، حدود 64 مرد ورزشکار را که در سطح ورزش های بین المللی شرکت می کردند انتخاب کردند. گروه کنترل شامل 39 مرد در همان گروه سنی بودند که 24 نفر آنها در تمرینات معمولی شرکت می کردند و 15 نفر اصلا ورزش نمی کردند. 25 نفر باقیمانده به ورزش های مختلفی از قبیل وزنه برداری، تنیس و... پرداختند. از روش تست سنجش تراکم استخوان برای ارزیابی دانسیته استخوان در انتهای تحتانی استخوان ران استفاده شد.

نتایج حاکی از این بود که استخوان ران ورزشکاران به طور معنی داری دارای تراکم استخوانی بیشتری بود و در گروه ورزشکاران هر چه نیروی وارد بر اندام تحتانی بیشتر بود، تراکم استخوان هم بالاتر بود. وزنه برداران، دانسیته استخوانی بیشتری نسبت به قهرمانان پرتاب وزنه دارند و آنها نیز از دوندگان، دانسیته بیشتری دارند. تراکم استخوانی شناگران با گروه کنترل فرق چندانی نمی کند و در گروه کنترل هم آنهایی که تمرینات معمولی انجام می دادند، دارای دانسیته استخوانی بیشتری نسبت به افرادی که اصلا ورزش نمی کردند، بودند. مطالعه در باره تاثیر تمرینات روی دانسیته استخوان بازوی بازیکنان تنیس نشان می دهد که دانسیته استخوانی در بازوی غالب بیشتر از بازوی مغلوب است.

منبع:جوان امروز

 

جلوگیری از پوکی استخوان با ورزش

انجام تمرینات بدنی و فعالیت های ورزشی، بیماری پوکی استخوان را در افراد به صورت بارزی کاهش می دهد.

پوکی استخوان بیماری است که موجب کاهش مواد معدنی از جمله کلسیم می گردد و در نتیجه خطر شکستگی استخوان افزایش می یابد.

مصرف کلسیم و ویتامین D میزان وقوع این بیماری را کاهش می دهد از دیگر علل توسعه این بیماری سیگار کشیدن، یائسگی زودرس و عدم انجام تمرینات ورزشی می باشد.

همچنین انجام ندادن تمرینات ورزشی کنترل کننده در کودکان پیش از سن بلوغ یک عامل فوق العاده مهم می باشد.

زمانیکه فرد به دلیل شکستگی ران بستری و فرد بی حرکت است در پای شکسته و پای دیگر آن مواد معدنی استخوان کاهش چشمگیری خواهد داشت و موجب دو برابر شدن خطر شکستگی ران در طی 10 سال پس از آن می شود امروزه نیز کاهش فعالیت جسمانی یکی از دلایل اصلی افزایش شکستگی ران در افراد بالای 30 سال می باشد.

تمرینات هوازی می تواند میزان مواد معدنی استخوان را افزایش دهد.

همچنین تمرین ترکیبی قدرتی و تعادلی خطر افتادن و شکستگی را در افراد سالمند کاهش می دهد.

لازم به ذکر است که تمرینات هوازی و تمرینات قدرتی هر دو موجب بهبود چگالی مواد معدنی مهره های ستون فقرات می شود اما باید توجه داشت که میزان تأثیرگذاری دو نوع تمرین متفاوت است.

برنامه تمرینی شدید که شامل تمرینات ورزشی تحمل وزن می باشد مانع از دست دادن میزان مواد معدنی استخوان می شود.

تمرینات تعادلی و قدرتی نیز موجب کسب تعادل و قدرت عضلانی در بیماران مبتلا به پوکی استخوان می شود که بهبود تعادل در افراد سالمند به منظور جلوگیری از افتادن می باشد.

قابل توجه است که تمرینات بدنی دارای یک اثر پیشگیرانه در برابر شکستگی ها در اثر افتادن می باشد فعالیت های بدنی باید ترکیبی از تمرینات هوازی و تمرینات قدرتی باشد که می توان به دوچرخه سواری، راه رفتن، دویدن و ژیمناستیک ترکیبی اشاره کرد در افراد مسن تر باید به تمرینات قدرتی و تعادلی توجه بیشتری داشت که به عنوان مثال می توان به ورزش تای چی اشاره داشت.

در حد امکان تمرینات باید در ابتدا زیر نظر پزشک انجام شود یک نمونه از برنامه تمرینی برای بیماران تمرین نکرده و مبتلا به پوکی استخوان در 4 هفته اول جلسه تمرینی با 10 دقیقه گرم کردن برروی دوچرخه با شدت کم آغاز می شود سپس تمرین با شدت متوسط برای مدت 10 دقیقه می رسد و به دنبال آن 3 تا 5 دقیقه با شدن کم ادامه می یابد.

این تمرینات برای دو بار در اولین هفته، سه بار در دومین هفته و چهار بار در سومین هفته انجام می شود این برنامه شامل دو جلسه تمرینی در هفته برای هفته اول و سه جلسه تمرینی در هفته براي هفته های دوم و سوم می باشد، برنامه تمرینی برای مدت 4 تا 8 هفته با تکرار برنامه هفته سوم انجام می شود.

لازم به ذکر است، که برای انجام فعالیت بدنی در بیماران مبتلا به پوکی استخوان مواد منع مقطعی وجود ندارد البته باید برای این بیماران تمریناتی را در نظر گرفت که خطر افتادن در آنها حداقل می باشد.

 

منبع: خبرنگاران

 

عوامل ایجاد کننده پوکی استخوان

استخوان بافت زنده ای است که از دو لایه داخلی و خارجی تشکیل شده است. لایه داخلی ضخیم بوده و از شبکه های محکمی تشکیل شده که توده استخوانی را ایجاد می کند. در بدن انسان استخوان ها به طور مرتب ساخته شده و از بین می روند.

البته سرعت این روند در تمام عمر فرد یکسان نیست، به طوری که توده استخوانی در سنین ۲۰ تا ۳۰ سالگی به حداکثر میزان خود می رسد و سپس به تدریج کاهش می یابد.

حداکثر توده استخوانی در افراد مختلف متفاوت است و به عوامل ارثی، تغذیه، فعالیت بدنی و شیوه زندگی در طول دوره رشد بستگی دارد.

اگر میزان تخریب استخوان بیش از ساخته شدن آن باشد، فضاهای بین شبکه های داخلی استخوان بزرگ می شوند و اصطلاحا پوکی استخوان اتفاق می افتد.

در این وضعیت، استخوان ضعیف شده و با کوچک ترین ضربه دچار شکستگی می شود. این پدیده در سنین سالمندی شایع بوده اما با اقدامات ساده ای می توان آن را به تاخیر انداخت یا شدت آن را کاهش داد.

پوکی استخوان اغلب تا زمان شکستگی استخوانی علامتی ندارد

اهمیت پوکی استخوان در آن است که اغلب تا زمان شکستگی استخوانی علامتی ندارد. ستون فقرات، استخوان ران، لگن، مچ دست و انتهای ساعد به ترتیب شایع ترین محل هایی هستند که در اثر پوکی استخوان دچار شکستگی می شوند.

بسیاری از شکستگی های ستون فقرات تنها با درد شدید پشت همراه هستند و علامت دیگری ندارند. انحراف ستون مهره ها در اثر جوش خوردن خودبخودی آنها می تواند از علایم این بیماری باشد.

 عوامل ایجاد پوکی استخوان

1-سن: با بالارفتن سن، تراکم استخوان در هر دو جنس به تدریج کاهش می یابد؛ به طوری که از حدود ۴۰ سالگی نیم تا یک درصد در سال کاهش می یابد.

2-جنس: پوکی استخوان در زنان به دلیل کم بودن توده استخوان و پدیده یائسگی شایع تر است؛ به طوری که زنان در هر سنی ۴ تا ۵ برابر مردان دچار شکستگی استخوان می شوند.

3-یائسگی و کاهش هورمون های جنسی: هورمون های جنسی نقش مهمی در استحکام استخوان ها دارند. بنابراین هر عاملی از جمله یائسگی که باعث کم شدن این هورمون ها شود پوکی استخوان را تسریع می کند.

4-سابقه فامیلی: در صورت سابقه شکستگی در بستگان نزدیک (پدر، مادر، خواهر و برادر) احتمال ابتلا به شکستگی تا دو برابر افزایش می یابد.

5-نژاد و عوامل ارثی: نژاد آسیایی و افرادی که پوست و موی روشن دارند، بیشتر در معرض پوکی استخوان هستند.

6-جثه بدنی: استخوان بندی ظریف و جثه کوچک تر موجب افزایش احتمال پوکی استخوان می شود.

7-بیماری های همراه: برخی بیماری ها نظیر بیماری های مزمن کبد و کلیه، دیابت نوع۱، افزایش هورمون تیروئید و پاراتیروئید، اختلالات هورمون های جنسی، اسهال مزمن و اختلالات سوء جذب، بی اشتهایی عصبی، پیوند اعضا و برخی سرطان ها باعث افزایش احتمال ابتلا به پوکی استخوان می شوند.

8-مصرف داروها: مصرف طولانی مدت داروهای حاوی کورتون، داروهای ضد صرع و داروهایی که برای درمان بیماری های تیروئید مصرف می شوند؛ موجب بروز پوکی استخوان می شود. این دسته داروها حتما باید با تجویز پزشک و درصورت نیاز با مکمل های دارویی مانند کلسیم و ویتامین «د» مصرف شوند.

9-ورزش و فعالیت بدنی: ورزش سبب افزایش رشد استخوانی بویژه در کودکی و دوران بلوغ می شود. ورزش مناسب و متناسب با سن به طور مستمر موجب افزایش تراکم استخوانی می شود.

10-رژیم غذایی: کلسیم باعث قوی شدن استخوان ها می شود. ویتامین «د» نیز مانند کلیدی است که باعث ورود کلسیم به استخوان ها و استحکام آنها می شود. مصرف این دو ماده در رژیم غذایی به پیشگیری از پوکی استخوان کمک می کند.

11-مصرف دخانیات و الکل: مصرف دخانیات شامل سیگار، قلیان، پیپ و چپق موجب اختلال در جذب کلسیم و ساخت استخوان، یائسگی زودرس، کاهش وزن و تخریب هورمون های جنسی می شود که به تسریع پوکی استخوان می انجامد. مصرف الکل نیز با کم کردن فعالیت سلول های سازنده استخوان موجب پوکی استخوان می شود.

پوکی استخوان چگونه منجر به شکستگی می شود

حدود ۵ درصد زمین خوردگی ها منجر به شکستگی می شوند

 مسلما استخوان هایی که استحکام کافی برای حفظ تعادل بدن را نداشته باشند، به راحتی متعاقب نیروهای جزیی مانند زمین خوردن و یا سقوط از پله دچار شکستگی می شوند.

به همین دلیل شایع ترین علت شکستگی های ناشی از پوکی استخوان سقوط و زمین خوردن است. عواملی مانند موانع محیطی، نور کم، اختلال بینایی، فراموشی و استفاده از داروهای خواب آور در افزایش احتمال سقوط و شکستگی نقش دارند.

پوکی استخوان علامتی ندارد اما با مشاهده علائم زیر به پزشک مراجعه کنید:

• کاهش قد به میزان حدود ۳ سانتی متر نسبت به دوران جوانی
• قوز درستون فقرات که به تازگی ایجاد شده باشد
• شکستگی دراثر ضربه خفیف یا زمین خوردن جزیی

اگر به پوکی استخوان مشکوک شدیم، چه کنیم

بخاطر داشته باشید که پوکی استخوان براحتی قابل تشخیص و درمان است. تشخیص پوکی استخوان توسط پزشک و با اندازه گیری تراکم استخوان انجام می شود.

اندازه گیری تراکم استخوان یک ر وش بدون درد است که با استفاده از دستگاه مخصوصی انجام شده و حدود ۱۵ دقیقه طول می کشد.

در صورت تشخیص پوکی استخوان با بکارگیری توصیه های دارویی و غیردارویی می توان از پیشرفت پوکی استخوان و شکستگی استخوان که مهم ترین عارضه آن است پیشگیری کرد.

رعایت رژیم غذایی، ترک مصرف دخانیات و فعالیت بدنی مناسب از پیشرفت پوکی استخوان جلوگیری می کند. داروهای موثر در افزایش توده استخوان باید با تجویز پزشک مصرف شوند. در صورت نیاز به این داروها آنها را مطابق دستور دارویی و بطور مستمر استفاده کنید.

در صورت بروز پوکی استخوان برای پیشگیری از شکستگی چه باید کرد

با پیش بینی دستگیره و نرده در محل پله، آشپزخانه و حمام؛ کنترل مستمر موانع عبور و مرور و استفاده از صندلی یا چهارپایه در حمام و آشپزخانه از زمین خوردن جلوگیری کنید.

همچنین اگر از داروهای آرام بخش استفاده می کنید حتما محل رفت و آمد خود را در شب کنترل کنید تا مانعی سر راه شما نباشد.

چگونه از بروز پوکی استخوان پیشگیری کنیم

برای پیشگیری از پوکی استخوان قرار گرفتن در معرض نور مستقیم آفتاب به دریافت ویتامین «د» کمک می کند.

از منابع کلسیم و ویتامین «د» به اندازه کافی در رژیم غذایی خود استفاده کنید.

از مصرف دخانیات به هر شکل (سیگار و قلیان) خودداری کنید.

ورزش مستمر و متناسب را در برنامه زندگی خود بگنجانید.

  توصیه های پزشکی برای پیشگیری از پوکی استخوان

غلات، لبنیات، حبوبات، سبزی، ماهی و میوه را در رژیم غذایی خود بگنجانید. مصرف روزانه سه لیوان شیر یا ماست کم چرب (یا دو قطعه پنیر بجای هر لیوان شیر) می تواند کلسیم مورد نیاز روزانه بدن را تامین کرده به سلامت استخوان ها کمک می کند.
از مصرف نوشابه یا قهوه خودداری کرده و دوغ کم نمک را جایگزین آن کنید. روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشید.
ماهی ها، جگر و تخم مرغ منابع غذایی حاوی ویتامین «د» هستند؛ از آنها در برنامه هفتگی غذایی خود استفاده کنید.
اگر قادر به انجام انواع ورزش ها نیستید حداقل سه بار در هفته به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پیاده روی کنید.
پیاده روی بهترین جایگزین برای انواع ورزش ها جهت جلوگیری از پوکی استخوان است.