ـ
چه وقت به پزشک مراجعه کنیم:
۱. دست بیش از دو روز است که درد دارد. ۲. درد با کار یا ورزش بدتر میشود. ۳. دست گرفتار درد حس ندارد. ۴. دست تغییر شکل داده یا ورم کرده است. ۵. دست را نمیتوان دراز کرد. ۶. درد دست همراه با درد قفسهٔ سینه یا
تنگی ممکن است علامت حملهٔ قلبی باشد. در اینصورت یک فوریت پزشکی است.
ـ درد دست نشانهٔ چیست: دست ابزار انعطافپذیر عجیبی است. میتوان
آن را برای کارهای مختلف، از پرتاب توپ گرفته تا حمل کیسهٔ خرید و تکان دادن برای
خداحافظی، به کار گرفت. ولی، مانند هر ابراز دیگر، دست نیز تا حدی تحمل دارد. درد
دست علل متعددی دارد، ولی اغلب تا یک علت ردیابی میشود: خستگی ماهیچهها. درد و
خستگی امروز دست ممکن است فردا بهتر شود، در اینصورت چیز مهمی نیست. اما اگر بدون
هیچ دلیل مشخصی درد میآید و میرود، و باز بر میگردد، ممکن است ناشی از التهاب
مفصل باشد.
اگر درد به تدریج زیاد میشود و ورم آزاردهندهای دارد،
احتمالاً دچار شکستگی استخوان ساعد یا بازو شدهاید. ممکن است فکر کنید شکستگی
استخوان چیز واضحی است، ولی گاهی استخوانی میشکند، بدون آنکه انسان متوجه شود.
مثلاً ممکن است ضربهای به دستتان بزنید یا زمین بخورید و احساس درد نکنید تا
زمانی که فعالیت دست زیاد شود یا فشاری بر ناحیهٔ شکسته وارد آید.
آسیب دیدن مچ دست هم میتواند باعث درد شدید ساعد شود.
از شایعترین این دردها آسیب ناشی از تکرار یک حرکت است، مثل تایپ کردن، چکش زدن
یا برداشتن تکراری یک چیز. این درد هر روز بدتر میشود، چون دست استراحت نمیکند.
بالاخره کشیدگی بافتها بر توانائی دست به بهبود غلبه میکند. گرچه آسیبدیدگی
عمدتاً در مچ است، اما درد ممکن است تا آرنج بالا رود.
آسیب دیدن بازو کمتر اتفاق میافتد، چون ماهیچههای
زیادی دور آن را گرفته است. یکی از شایعترین آسیبدیدگیهای بازو که به درد منجر
میشود التهاب وتر ماهیچهٔ دو سر است که در آن، وتر نزدیک به شانه کوفته یا پاره
شده است و درد فزایندهای در ماهیچهٔ دو سر بازو ایجاد میکند.
درد هر جای بدن نیز میتواند به بازو مربوط باشد. مثلاً
برداشتن اجسام سنگین ممکن است وترهای شانه را ملتهب کند که صورت درد بازو خود را
نشان میدهد. درد شدیدتر منتشر به پائین دست چپ علامتی سنتی حملهٔ قلبی است. این
درد ممکن است با تهوع، تنگی نفس یا درد قفسهٔ سینه همراه باشد. اما گاهی درد دست
چپ تنها علامت آن است.
ـ درمان درد دست: درمان درد دست بستگی به محل و شدت آسیبدیدگی
دارد. ولی در اینجا چند مورد یادآوری میشود. دست را راحت بگذارید. اگر درد دست
شدید نیست و تغییری در آن مشاهده نمیشود، آسانترین درمان، یعنی استراحت، را
انجام دهید. چند روز دستتان را از انجام فعالیت معاف کنید.
کار دست را کم کنید. اگر استراحت مطلق برای دستتان امکان
ندارد و باید کار کند، مقدار فعالیتش را نصف کنید و در فاصلهٔ آن چنند بار به آن
استراحت دهید. کار کردن افراد تا حدی که فعالیت آنها باعث ایجاد درد نشود اشکالی
ندارد، اما کارکردن آنها با درد زیاد غیر عاقلانه است. درد یک علامت هشداردهنده
است.
دست را بالا بگیرید. در هنگام استراحت، دست را تا حد
سینه بالا بیاورید. مثلاً وقتی دراز کشیدهاید، آن را روی یک یا دو بالش نرم
بگذارید. دست را خنک کنید. یک قطعه یخ را بر روی ناحیهٔ دردناک بمالید تا پوست
نسبت به آن بیحس شود، البته نه بیشتر از چهار دقیقه. مواظب باشید رنگ دست سفید یا
آبی نشود. یا یک بستهٔ شیمیائی آمادهٔ 'خنککننده سریع'
را در یک حوله پیچیده و آن را تا ۲۰ دقیقه بر روی دست بگذارید.
هر ۱۰
دقیقه یکبار پوست را کنترل کنید.
مسکن بخورید. در صورت لزوم، از داروهای ضددرد مجاز، با
رعایت دستورات آن، استفاده کنید. به پزشک خبر دهید. اگر با همهٔ این کارها هنوز
درد دارید، به پزشکتان اطلاع دهید. درمانهای بیشتر ممکن است شامل استفاده از
کورتیزون برای کاهش ورم، گچ گرفتن، و در موارد شدیدتر انجام عمل جراحی برای تصحیح
اختلال درونی بدن باشد.
منبع: وبلاگ دکتر شجاعی
دکتر لیلا بیدکی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی