فلج بل (فلج عصب صورت)

نقش عصب صورت، حرکت دادن عضلات صورت است. این عصب پیام های الکتریکی را به مغز مخابره می کند و در نهایت باعث تغییر حالت چهره می شود.
حرکاتی مثل خندیدن، بلعیدن، حرکات زبان، تکان دادن ابرو و پیشانی و پلک با این عصب کنترل و آسیب آن به هر دلیلی باعث فلج صورت یا «فلج بل» می شود. این فلج به نام پزشکی که اولین بار آن را کشف کرد، نامیده می شود. این فلج که معمولا به علت ابتلا به نوعی ویروس سرماخوردگی و بیماری خودایمنی و متعاقب آن التهاب عصب اتفاق می افتد، در زنان و مردان و در هر زمانی ممکن است رخ دهد ولی در فصل سرما شیوع آن بیشتر است. ضعف عضلانی صورت یا فلج بل ناگهانی بروز می کند و بیشتر مواقع یک طرفه ولی گاهی دوطرفه است البته شاید فرد مبتلا قبل از بروز علایم اصلی، کمی احساس درد یا بی حسی در منطقه داشته باشد، ولی بیماری با اختلالاتی در عملکرد عضلانی مثل باز و بسته نشدن چشم و دهان یا از دست دادن حس چشایی همراه است.
علايم فلج بل
فلج کامل يک طرف صورت، ظاهري بي تفاوت و بي روح به شما مي دهد، زيرا در طرف درگير، عضلات ناحيه پيشاني تا زير دهان هيچ حرکتي ندارند. ممکن است گوشه دهان شما دچار افتادگي شود و شما براي نگه داشتن آب دهان در طرف درگير با مشکل روبهرو شويد. زماني که شما عضلات سمت درگير را حرکت مي دهيد، چهره اي مضحک پيدا مي کنيد. چشم طرف درگير ممکن است به شکل ناقص بسته شود، يا به هيچ وجه بسته نشود و بنابراين امکان نشت اشک از آن چشم وجود دارد.
برخي از افراد از درد پشت گوش، ناحيه فک يا يک طرف صورت شکايت دارند.
ممکن است احساس کنيد طرف درگير دچار کشيدگي يا انقباض شده و احيانا دچار تغييراتي در ترشح بزاق و حس چشايي، افزايش حساسيت به سر و صدا يا اشکال در تکلم يا غذا خوردن شويد.
فلج بل مي تواند در هر سني روي دهد، اما در سنين 30 تا 60 سالگي شايع تر است. گاهي اوقات با عفونتي در گوش مياني در ارتباط است.
اصول درمان فلج بل
اغلب بيماران بدون درمان خاصي به طور کامل خوب مي شوند. پزشکان مطمئن نيستند که هر گونه درماني بتواند در نتيجه نهايي فلج بل تغييري ايجاد کند. اما اگر قادر نيستيد چشم خود را به طور کامل ببنديد، لازم است براي محافظت از خشکي بيش از حد آن که مي تواند به زخم قرنيه منجر شود، اقداماتي را انجام دهيد.
استفاده از چشم بند موقتي يا ماليدن پماد مي تواند از آسيب چشم حين خواب جلوگيري کند. استفاده از قطره هاي مرطوب کننده مانند قطره هاي چشمي، چشم را در برابر گرد و غبار و خشکی محافظت مي کند.
پزشکان گاهي دارويي کورتوني تجويز مي کنند تا با مصرف آن از ورم احتمالي عصب صورت کم شود.
داروي ضد ويروس آسيکلووير مي تواند به کاهش آسيب عصب توسط عوامل ويروسي کمک کند.
پزشک ممکن است براي حفظ کشش عضلات، فيزيوتراپي و ماساژ صورت را هم توصيه کند.
دکتر لیلا بیدکی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی