پروتز زیر زانو ( پای مصنوعی زیر زانو )
ارتز کلمه ای است که ریشه یونانی داشته و به
معنای راست است. ارتز و یا پروتز وسیله ای است که ممکن است به بهبود عملکرد عضوی از بدن کمک کند (مانند
عینک)، مانع افزایش بدشکلی عضو یا بخشی از بدن شود (مانند انواع اسپیلنت که
مانند گچ شکسته بندی به حفط راستای صحیح اندام کمک می کنند) و سبب اصلاح
بدشکی در بخشی از بدن می شوند (مانند کفش مخصوص پای چنبری یا کفی مخصوص
اصلاح صافی کف پا).
هر گاه بخشی از بدن به دلایل مختلفی مانند تصادف، ضربه و ... از بین رود به کمک پروتز یا همان عضو مصنوعی جایگزین می شود از انواع پروتز می توان به پروتز دندان، پروتز گوش، دست، پا و سینه اشاره کرد.
قطع زیر زانو ممکن است به علل مختلف اتقاق بیافتد. در این حالت به علت اینکه قطع از ناحیه زیر مفصل زانو است تنها بخش های تحتانی شامل مچ و پا و بخشی از ساق پا موجود نیست که در ساخت این نوع پروتز بازسانی می شود.
پروتز زیر زانوی معمولی یا پدیلنی از سه قسمت
تشکیل شده است. اول سوکت ، دوم فیلر (پدیلن) و سوم پنجه پروتز. ابتدا
از استمپ (باقیمانده عضو قطع شده) قالبگیری می شود و سپس بعد از انجام
عملیات فنی بر روی آن یک پوسته از جنس رزین (با تنوع گوناگون) جهت استمپ
ساخته می شود که به آن سوکت می گویند.
سوکت مهمترین قسمت یک پروتز است. فاصله بین سوکت تا زمین توسط یک پر کننده یا اصطلاحا فیلر که از جنس پدیلن ( نوع خاصی از انواع فوم ها )، یک مچ چوبی و در انتها یک پنجه پروتز کامل می شود و شخض پس از تکمیل پروتز قادر به راه رفتن خواهد بود.
1- ارزان
2- سبک
3- ساختار مقاوم
معایب آن :
محدودیت در استفاده از پنجه های پیشرفته
دشوار بودن تنظیم قد بیمار و زوایای اندام
محدودیت در تعمیر
در نهایت یک زانو بند چرمی به سوکت نصب می شود تا پروتز را روی اندام نگه دارد.
منبع: ندای توانبخشان پارس و پایگاه اطلاع رسانی ارتز و پروتز ایرانی
دکتر لیلا بیدکی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی