آرتروز زانو
آرتروز عبارت است از ايجاد تغييراتي كه در مدت زمان طولاني و به صورت فرسايشي و تخريبي در غضروف مفاصل ايجاد مي شود و بيشتر اوقات با درد، تورم، بزرگ شدن مفصل، وجود حساسيت در موضع و اختلال در حركت مفاصل، خود را بروز مي دهد. آرتروز مي تواند بر مفاصلي مانند مهره هاي گردني، مفاصل دست، زانوها، مچ دست و پا و انگشتان دست و پا اثر بگذارد.
در يك جمله مي توان گفت: هنوز علت اصلي آرتروز مشخص نشده است. اما مواردي مانند:
۱- عوامل ارثي و مادرزادي.
۳- وجود عارضه ها و ناهنجاريها، مانند: پاي ضربدري در دو زانو، كف پاي صاف داشتن.
۴- ضربات مكرر و خفيف و مداوم بر مفاصل.
۵- عوامل هورموني، به عنوان مثال: آرتروز زنان بعد از دوران يائسگي به دليل توقف ترشح هورمون استروژن بيشتر مي شود.
۶- افزايش سن.
۷- مشاغل و كارهاي يكنواخت و بي حركت.
۸- برخي از بيماريها، مانند: مرض قند و بيماريهاي متابوليكي و التهابي.
۹- استفاده مكرر و مداوم از يك طرف بدن مانند كساني كه تمام كارهاي خود را با دست مسلط ( دست چپ يا راست ) انجام مي دهند، در پيدايش آرتروز مؤثر مي باشند.
فیزیوتراپی آرتروز
فیزیوتراپی سبب جلوگیری یا معالجه محدودیت حركتی و تقویت عضلات اطراف مفصل میشود. با تقویت عضلات، مفصل ثبات بیشتری پیدا كرده و مشكلات بیمار كمتر میشود.
دارو برای تسکین درد آرتروز
برای تسكین درد علاوه بر استراحت نسبی، میتوان استامینوفن به مقدار یك تا ٢ قرص، ٣ تا ٤ مرتبه در روز (حداكثر ٨ قرص در روز) مصرف نمود. البته مصرف طولانی مدت استامینوفن عوارض خطرناك كلیوی دارد ولی روی معده اثر بدی ندارد.
اگر درد بیمار با استامینوفن بهتر نشد، از آسپرین یا داروهای مشابه آن مانند دیكلوفناك، ایبوپروفن، ایندومتاسین، ناپروكسن و غیره میتوان استفاده كرد. البته این داروها بهتر است تحت نظر پزشك مصرف شود. چرا كه عوارض گوارشی دارند و چنانچه برای مدتهای طولانی و خودسرانه مصرف شوند، میتوانند عوارض كلیوی هم بوجود آورند.از جمله داروهای جدید میتوان «سلیكوكسیب»را پیشنهاد نمود. این داروها درد و تورم مفصلی آرتروز را به طور موقت درمان میكنند، ولی سیر پیشرونده آرتروز را تغییر نمیدهند.
آرتروز بیماری غضروف مفصل است و خوردن مواد غذایی محتوی كلسیم گرچه برای پوكی استخوان مفید است، ولی در بهبود آرتروز تاثیری ندارد. چاقی سبب تشدید آرتروز زانوها و لگن میشود.راه رفتن زیاد و بالا و پایین رفتن از پله ها آرتروز زانو و لگن را بدتر میكند.گرم كردن مفصل مبتلا به آرتروز به طور موقت درد آن را كم میكند.
دکتر لیلا بیدکی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی