بیماری مننژیت

مغز انسان به وسیله پرده ای ظریف به نام مننژ پوشیده شده که التهاب این پرده مغزی اصطلاحا مننژیت نامیده می شود. التهاب پرده مغز یا مننژیت در صورتی که در اثر عفونت باکتریایی ایجاد شده باشد به نام مننژیت چرکی باکتریایی نامگذاری می شود. معمولا در ابتدا، باکتری عامل مننژیت چرکی در گلوی بیمار لانه گزینی (کلونیزه) می کند و سپس در فرصت مناسب وارد جریان خون شده و ایجاد باکتریمی می نماید. این باکتری موجود در خون پس از عبور از سد مغزی وارد پرده های مغزی شده و باعث واکنش شدید در پرده های مغزی و ایجاد مننژیت چرکی می کند. مننژیت چرکی در هر سنی دید می شود ولی عمده موارد آن در کودکان به خصوص زیر پنج سالگی دیده می شود و در پسرها شایع تر از دخترهاست. شیوع فصلی آن بیشتر در اواخر پاییز و در طول فصل زمستان و اوایل بهار می باشد. بنابراین در فصل تابستان مننژیت چرکی به مراتب کمتر دیده می شود. نحوه انتقال بیماری از طریق شخص به شخص و از راه ترشحات تنفسی می باشد. بنابراین از تماس نزدیک با فرد مبتلا به مننژیت چرکی تا حداقل 24 ساعت پس از شروع درمان آنتی بیوتیکی مناسب باید اجتناب کرد.
علائم بیماری مننژیت
بیماری مننژیت چرکی معمولا یک بیماری حاد با سیر پیشرفت بسیار سریع می باشد که در بعضی موارد مانند مننژیت های مننگوکوکی می تواند در عرض 24 ساعت بیمار را به طرف شوک و کما و در نهایت مرگ پیش ببرد و در موارد دیگر سرعت سیر بیماری در عرض چند روز وخیم می شود. علائم بیماری شامل یک سری علائم غیر اختصاصی شامل تب (معمولا تب با درجه بالا)، بی قراری و تحریک پذیری، بی اشتهایی، استفراغ های مکرر و مقاوم، سردرد و سرگیجه و یک سری علائم اختصاصی شامل سفتی گردن، درد پشت و کمر، برجسته شدن ملاج شیرخوار، فلج اعصاب مغزی به خصوص فلج ناگهانی در ناحیه چشم و صورت و در نهایت تشنج می باشد. تشنج در حدود یک سوم بیماران مبتلا به مننژیت چرکی دیده می شود. بنابراین هر کودک با تب و تشنج می بایستی حتما از نظر احتمال وجود مننژیت چرکی توسط پزشک معاینه شود.
تشخیص مننژیت
مننژیت از طریق آزمایش خون، آزمایش مایع مغزی نخاعی، عکسبرداری قفسه سینه و سی تی اسکن سر قابل تشخیص است.
پیشگیری مننژیت
واکسن مننژیت، اصلیترین راه پیشگیری از این بیماری است که تزریق آن برای افراد زیر توصیه میشود:
کودکان دو ساله و بیشتر که طحال ندارند یا در سیستم ایمنی خود مشکلاتی دارند.
نوجوانان بین 11 و 12 سال یا نوجوانانی که 15سال دارند اما هنوز واکسن نزدهاند.
دانشجویان سال اول که باید در خوابگاه اقامت داشته باشند.
مسافرینی که به مناطق شیوع مننژیت سفر میکنند
منبع: بیوتکنولوژی و همشهری آنلاین
دکتر لیلا بیدکی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی